Formalności
Podnajem mieszkania: kiedy legalny i jak spisać umowę
Podnajem mieszkania wymaga zgody wynajmującego (art. 688² k.c.), bez niej grozi wypowiedzenie najmu. Jak uzyskać zgodę, co wpisać do umowy, jaki podatek.
Wyjeżdżasz na pół roku na kontrakt i nie chcesz płacić za puste mieszkanie. Albo wynajmujesz dwa pokoje, a drugi stoi wolny, odkąd wyprowadził się współlokator. Podnajem mieszkania wydaje się oczywistym rozwiązaniem, tyle że to nie ty jesteś właścicielem, a kodeks traktuje tę sytuację inaczej niż większość innych umów najmu.
Krótko: bez zgody wynajmującego podnajem lokalu jest niedozwolony, a jego skutki uderzają przede wszystkim w twoją własną umowę najmu. Poniżej, jak to wygląda w przepisach i jak zrobić to legalnie. Teksty ustaw sprawdziliśmy 1 października 2026 roku.
Czy podnajem mieszkania jest legalny?
Krótka odpowiedź
Tak, jeśli wynajmujący się na niego zgodzi. Najemca lokalu nie może bez zgody wynajmującego podnająć go ani oddać do bezpłatnego używania, w całości ani w części (art. 688² k.c.). Zgoda nie jest potrzebna tylko wobec osoby, względem której najemca ma obowiązek alimentacyjny.
Ten przepis odwraca ogólną regułę najmu. Przy najmie rzeczy najemca może oddać ją w podnajem, jeżeli umowa mu tego nie zabrania (art. 668 par. 1 k.c.). Przy lokalu jest odwrotnie: milczenie umowy nie wystarczy, potrzebna jest zgoda.
| Kwestia | Najem rzeczy (art. 668 k.c.) | Najem lokalu (art. 688² k.c.) |
|---|---|---|
| Czy można podnająć bez pytania | Tak, jeśli umowa nie zabrania | Nie, potrzebna zgoda wynajmującego |
| Wyjątek | Zakaz w umowie | Osoby, wobec których masz obowiązek alimentacyjny |
| Oddanie za darmo (użyczenie) | Na tych samych zasadach | Też wymaga zgody |
| Koniec podnajmu | Najpóźniej z końcem najmu głównego (art. 668 par. 2) | To samo, bo przepisy o najmie rzeczy stosuje się do lokali (art. 680) |
Podnajem to sytuacja, w której najemca oddaje lokal dalej. Jeśli jesteś właścicielem mieszkania i wynajmujesz pokój, to zwykły najem, a nie podnajem. Ten przypadek opisaliśmy osobno w tekście o umowie najmu mieszkania, a gotową umowę na pokój znajdziesz we wzorze umowy najmu pokoju.
Co grozi za podnajem bez zgody właściciela?
Krótka odpowiedź
Wypowiedzenie najmu. Właściciel może wypowiedzieć umowę na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, jeżeli lokator podnajął lokal lub jego część bez wymaganej pisemnej zgody (art. 11 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie praw lokatorów). Ta sama przyczyna działa przy najmie okazjonalnym (art. 19e).
To zwykle najdotkliwszy skutek, bo uderza w ciebie. Tracisz mieszkanie, a podnajem i tak kończy się razem z najmem głównym. Kodeks nie mówi, że umowa podnajmu zawarta bez zgody jest nieważna. Skutki przenoszą się na twoją relację z właścicielem.
Jest też ryzyko po stronie podnajemcy. Kiedy właściciel wypowie ci najem, podnajem rozwiązuje się najpóźniej w tej samej chwili (art. 668 par. 2 k.c.). Podnajemca, który zapłacił z góry za kilka miesięcy, może wtedy dochodzić roszczeń od ciebie, bo to z tobą zawarł umowę.
Jak uzyskać zgodę właściciela na podnajem?
Krótka odpowiedź
Poproś na piśmie i opisz konkretnie, co planujesz: kto zamieszka, w jakiej części mieszkania, na jak długo i na jakich zasadach. Zgodę możesz dostać jako osobne pismo, jako postanowienie w umowie najmu albo jako podpis wynajmującego pod umową podnajmu.
Przeczytaj swoją umowę najmu
Sprawdź, czy nie zawiera już zgody albo wyraźnego zakazu, i do kiedy trwa. Podnajem nie przetrwa najmu głównego.Napisz prośbę
Wskaż, czy chodzi o całe mieszkanie, czy o pokój, okres podnajmu i liczbę osób. Właściciele częściej zgadzają się na konkretną propozycję niż na ogólne „chciałbym podnajmować”.Odbierz zgodę w formie pisemnej
Ustawa o ochronie praw lokatorów mówi o pisemnej zgodzie. E-mail ułatwia dowód, ale podpisane pismo albo podpis pod umową podnajmu nie zostawia wątpliwości.Dołącz zgodę do umowy podnajmu
Kopia zgody jako załącznik pokazuje podnajemcy, że podnajem jest legalny, i chroni was obu.
Właściciel nie ma obowiązku się zgodzić. Może też postawić warunki, na przykład wyższą kaucję albo dane podnajemcy. Jeśli wyprowadzasz się na stałe, a ktoś inny chce przejąć mieszkanie, prostszym rozwiązaniem bywa zakończenie twojego najmu i nowa umowa między właścicielem a następcą. Służy do tego porozumienie o rozwiązaniu umowy najmu.
Co wpisać do umowy podnajmu mieszkania?
Krótka odpowiedź
Dane umowy najmu głównego i podstawę zgody wynajmującego, opis podnajmowanej części, czas trwania nie dłuższy niż najem główny, czynsz i sposób rozliczania mediów, kaucję, zasady wypowiedzenia oraz obowiązek zawiadomienia podnajemcy, gdy najem główny się kończy.
Elementy umowy podnajmu
- Data umowy najmu głównego, dane wynajmującego i czas jej trwania.
- Podstawa zgody: osobne pismo, zapis w umowie najmu albo podpis wynajmującego.
- Cały lokal czy jego część, i z których pomieszczeń podnajemca korzysta wspólnie.
- Okres podnajmu z zastrzeżeniem, że kończy się najpóźniej z najmem głównym.
- Termin, w którym zawiadamiasz podnajemcę o wypowiedzeniu najmu głównego.
- Czynsz, termin płatności i udział w opłatach za media.
- Kaucja i zasady jej zwrotu.
- Przyczyny wcześniejszego wypowiedzenia przy umowie na czas oznaczony.
- Protokół zdawczo-odbiorczy jako załącznik.
Wszystkie te punkty, łącznie z miejscem na podpis wynajmującego wyrażającego zgodę, ma nasz wzór umowy podnajmu do pobrania w PDF i w Wordzie. Do opisu stanu mieszkania przyda się protokół zdawczo-odbiorczy mieszkania. Przy zwrocie lokalu to on rozstrzyga, kto odpowiada za szkody: ty wobec właściciela czy podnajemca wobec ciebie.
Spisz stan przy wydaniu podnajemcy, a nie tylko ten z dnia, w którym sam wprowadziłeś się do mieszkania. Kodeks domniemywa, że rzecz wydano w stanie dobrym (art. 675 par. 3 k.c.), więc bez protokołu każda wcześniejsza rysa może obciążyć ciebie. Czym taki dokument jest i co w nim spisać, wyjaśnia hasło protokół zdawczo-odbiorczy.
Jakie prawa ma podnajemca?
Krótka odpowiedź
W relacji z tobą zbliżone do praw najemcy. Ustawa o ochronie praw lokatorów nazywa lokatorem każdą osobę używającą lokalu na podstawie tytułu prawnego innego niż własność, a właścicielem w jej rozumieniu jest także osoba, z którą lokatora wiąże taki stosunek (art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2). Wobec wynajmującego podnajemca nie ma jednak żadnej umowy.
Z tych definicji wynika, że jako podnajmujący wypowiadasz umowę tylko z przyczyn ustawowych, na piśmie i ze wskazaniem przyczyny (art. 11 ust. 1), a kaucja nie może przekroczyć dwunastokrotności czynszu i wraca w ciągu miesiąca od opróżnienia lokalu (art. 6). Te ograniczenia nie chronią podnajemcy przed końcem najmu głównego, bo ten przepis z kodeksu działa niezależnie.
| Sytuacja | Co się dzieje |
|---|---|
| Podnajemca zalega z czynszem 3 pełne okresy | Możesz wypowiedzieć po pisemnym uprzedzeniu i dodatkowym miesięcznym terminie (art. 11 ust. 2 pkt 2) |
| Podnajemca narusza umowę mimo pisemnego upomnienia | Możesz wypowiedzieć na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca (art. 11 ust. 2 pkt 1) |
| Właściciel wypowiada ci najem | Podnajem kończy się najpóźniej z końcem najmu (art. 668 par. 2 k.c.) |
| Podnajemca chce wyjść z umowy na czas nieoznaczony | Termin z umowy, a bez niego 3 miesiące na koniec miesiąca (art. 688 k.c.) |
| Umowa na czas oznaczony | Wypowiedzenie tylko w wypadkach wpisanych do umowy (art. 673 par. 3 k.c.) |
Jak te zasady stosuje się w konkretnym sporze między trzema stronami, bywa skomplikowane. W razie konfliktu porozmawiaj z prawnikiem; my referujemy przepisy. Gotowe pismo, gdy przyczyna wypowiedzenia już jest, znajdziesz we wzorze wypowiedzenia umowy najmu.
Jaki podatek od podnajmu mieszkania?
Krótka odpowiedź
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych: 8,5% przychodu do 100 000 zł w roku i 12,5% od nadwyżki. Podnajem jest w ustawie o PIT wymieniony obok najmu jako osobne źródło przychodu (art. 10 ust. 1 pkt 6). Płacisz od tego, co dostajesz od podnajemcy, bez odliczania czynszu, który sam płacisz właścicielowi.
Ryczałt liczy się od przychodu, nie od zysku. Dla wielu osób to zaskoczenie: dokładasz do czynszu, a podatek i tak płacisz od całej kwoty od podnajemcy.
Przykład: pokój podnajęty za 1400 zł
Kwoty są przykładowe. Wynajmujesz dwupokojowe mieszkanie za 3200 zł miesięcznie i podnajmujesz jeden pokój za 1400 zł. Media podnajemca płaci osobno, w części wpisanej w umowie.
- przychód: 1400 zł miesięcznie
- ryczałt: 1400 zł × 8,5% = 119 zł miesięcznie, 1428 zł w roku
- czynsz 3200 zł, który płacisz właścicielowi, nie zmniejsza podatku
Media rozliczane według umowy nie są twoim przychodem, jeśli z umowy wynika, że ponosi je podnajemca; tak opisuje to serwis podatki.gov.pl. Ryczałt wpłacasz do 20. dnia następnego miesiąca, a zeznanie PIT-28 składasz od 15 lutego do 30 kwietnia. Szczegóły i wyliczenia dla wyższych kwot są w tekście podatek od wynajmu mieszkania, a skrót zasad w haśle ryczałt od najmu.
Podnajem na doby: co jeszcze sprawdzić?
Jeśli myślisz o wynajmowaniu mieszkania turystom przez portale rezerwacyjne, zgoda właściciela musi obejmować właśnie taki sposób korzystania. Do tego dochodzą przepisy o usługach hotelarskich, unijne rozporządzenie o danych z platform i projekt krajowej ustawy z rejestrem obiektów. Stan prawa opisujemy we wpisie o przepisach najmu krótkoterminowego. Przy kilku mieszkaniach podnajmowanych na stałe zapytaj doradcę podatkowego, czy to wciąż najem prywatny.
Gdzie znaleźć podnajemcę?
Zacznij od zgody, potem wystaw ofertę. W ogłoszeniu napisz wprost, że to podnajem za zgodą właściciela, podaj okres i opisz części wspólne. Uczciwa informacja odsiewa nieporozumienia, zanim ktokolwiek przyjdzie obejrzeć mieszkanie. Wskazówki dotyczące treści i odsiewania podejrzanych zapytań są w poradniku jak napisać ogłoszenie wynajmu mieszkania.
Denwi to polski darmowy portal ogłoszeniowy: publikacja kosztuje 0 zł we wszystkich kategoriach, bez prowizji od sprzedaży i bez limitu liczby ogłoszeń. Ofertę podnajmu dodasz w kategorii nieruchomości po założeniu konta e-mailem albo przez Google, a z chętnymi porozmawiasz na czacie bez ujawniania numeru telefonu. Zasady publikacji opisuje strona darmowe ogłoszenia.
Masz zgodę na podnajem?
Dodaj ogłoszenie podnajmu pokoju lub mieszkania na Denwi. Publikacja jest bezpłatna, a z chętnymi rozmawiasz na czacie.
Jak działają darmowe ogłoszenia na Denwi ›Najczęstsze pytania
Czy zgoda właściciela na podnajem musi być na piśmie?
Kodeks cywilny nie określa formy zgody, ale ustawa o ochronie praw lokatorów pozwala wypowiedzieć najem, gdy lokator podnajął lokal bez wymaganej pisemnej zgody właściciela. Ustna zgoda jest więc trudna do udowodnienia i nie chroni przed tą przyczyną wypowiedzenia. Poproś o pismo albo o podpis pod umową podnajmu.
Czy mogę podnająć pokój, jeśli umowa najmu nic nie mówi o podnajmie?
Nie. Przy najmie lokalu milczenie umowy nie oznacza zgody, bo art. 688² k.c. wymaga zgody wynajmującego niezależnie od treści umowy. Ogólna zasada, że najemca może podnająć rzecz, jeśli umowa tego nie zabrania (art. 668 par. 1 k.c.), dla mieszkań jest odwrócona.
Co się stanie z podnajemcą, gdy właściciel wypowie najem?
Podnajem rozwiązuje się najpóźniej z chwilą zakończenia najmu głównego (art. 668 par. 2 k.c.), a obowiązek zwrotu lokalu ciąży także na podnajemcy (art. 675 par. 2 k.c.). Podnajemca musi się wyprowadzić, a o ewentualnym odszkodowaniu rozmawia z najemcą, z którym zawarł umowę, nie z właścicielem.
Czy podnajem na Airbnb wymaga osobnej zgody?
Zgoda na podnajem musi obejmować to, co faktycznie robisz. Zgoda na podnajem pokoju jednej osobie na rok to inna sytuacja niż wynajem całego mieszkania turystom na doby, więc opisz w prośbie sposób i okres podnajmu. Wynajem na doby ma też własne przepisy i podatki.
Źródła
- Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795 (art. 668, 673, 675, 688, 688²) - Dziennik Ustaw, API ELI Sejmu RP (dostęp: 2026-10-01)
- Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 725 (art. 2 ust. 1 pkt 1-2, art. 6, art. 11, art. 19e) - Dziennik Ustaw, API ELI Sejmu RP (dostęp: 2026-10-01)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 592 (art. 10 ust. 1 pkt 6) - Dziennik Ustaw, API ELI Sejmu RP (dostęp: 2026-10-01)
- Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 843 (art. 2 ust. 1a, art. 12 ust. 1 pkt 4, art. 21 ust. 1) - Dziennik Ustaw, API ELI Sejmu RP (dostęp: 2026-10-01)
- Dochody z najmu (aktualizacja 30.09.2026) - podatki.gov.pl, Ministerstwo Finansów (dostęp: 2026-10-01)
Tekst przygotowała Redakcja Denwi. Zasady, na jakich powstają nasze materiały, opisujemy w polityce redakcyjnej. Znalazłeś błąd albo nieaktualną informację? Napisz do nas.