Jak zatrudnić studenta 2026: zlecenie bez ZUS do 26 lat

Potrzebujesz kogoś na popołudnia w sklepie, na weekendy w kawiarni albo do pomocy przy inwentaryzacji, a zgłasza się student. Dla małej firmy to często najprostsze zatrudnienie: na umowie zlecenia student do 26 lat nie płaci składek ZUS ani podatku, więc cała stawka trafia do niego, a Ty nie dopłacasz składek po swojej stronie.

Poniżej referujemy, jak zatrudnić studenta zgodnie z przepisami w 2026 roku: jaka umowa, jakie dokumenty, kiedy zwolnienie przestaje działać i co się zmienia przy umowie o pracę.

Jak zatrudnić studenta na umowę zlecenia?

1. Sprawdź status i wiek

   Poproś o legitymację albo zaświadczenie z uczelni i sprawdź datę urodzenia. Zwolnienie obejmuje uczniów szkół ponadpodstawowych i studentów do ukończenia 26 lat.

2. Weź oświadczenie studenta

   Najprościej jednostronicowe oświadczenie: że ma status studenta, nie ukończył 26 lat i powiadomi Cię o zmianie, na przykład o obronie dyplomu. To nie jest wymóg ustawy, ale porządkuje dokumenty na wypadek kontroli ZUS.

3. Podpisz umowę zlecenia

   Wpisz stawkę godzinową, sposób potwierdzania godzin i termin wypłaty co najmniej raz w miesiącu (art. 8a i 8b ustawy o minimalnym wynagrodzeniu). Możesz skorzystać z bezpłatnego wzoru umowy zlecenia.

4. Rozliczaj godziny co miesiąc

   Zestawienie godzin przechowuj przez 3 lata (art. 8c). Wypłacasz pełną kwotę brutto, bez potrąceń składek i zaliczki na PIT, dopóki student nie przekroczy limitu 85 528 zł w roku.

Czy student na zleceniu płaci ZUS?

Z tej samej przyczyny student nie jest z tej umowy zgłaszany do ubezpieczenia zdrowotnego: obowiązek zdrowotny zleceniobiorców dotyczy osób spełniających warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi (art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej). Dla firmy oznacza to brak składek po obu stronach i brak dokumentów zgłoszeniowych do ZUS.

Zwolnienie dotyczy umów zlecenia, agencyjnych i innych umów o świadczenie usług. Nie dotyczy umowy o pracę ani umowy uaktywniającej, do której ustawa wprost wyłącza ten przepis (art. 6 ust. 4a).

Źródło tabeli: art. 6 ust. 1 pkt 1 i 4 oraz ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT (ulga obejmuje przychody ze stosunku pracy i z umów zlecenia z art. 13 pkt 8).

Do kiedy student jest zwolniony ze składek?

Od następnego dnia zleceniobiorca podlega składkom jak każdy inny, więc trzeba go zgłosić do ubezpieczeń i potrącać składki z wynagrodzenia. Najczęściej umyka to w dwóch sytuacjach.

Druga sytuacja to 26. urodziny w trakcie umowy. Od tego dnia znika zwolnienie z ZUS i ulga w PIT dla młodych. Umowa nadal obowiązuje, zmienia się tylko jej rozliczenie.

Czy można zatrudnić studenta na umowę o pracę?

Na umowie o pracę obowiązuje płaca minimalna: 4806 zł brutto za pełny etat w 2026 roku i 4950 zł od stycznia 2027 roku, przy niepełnym etacie proporcjonalnie. Wcześniej trzeba skierować studenta na badania wstępne i przeszkolić z BHP, jak każdego pracownika. Kolejne kroki opisujemy w tekście jak zatrudnić pierwszego pracownika, a koszty po stronie firmy w zestawieniu koszty zatrudnienia pracownika.

Umowa o pracę ma sens, gdy student pracuje stale, w ustalonych godzinach i pod Twoim kierownictwem. Taka praca to w świetle art. 22 § 1[1] Kodeksu pracy stosunek pracy, niezależnie od tego, jak nazwiecie umowę. Zlecenie pasuje do pracy, w której student ma swobodę organizacji, na przykład przy wydarzeniach, roznoszeniu ulotek czy dorywczej pomocy.

Czy praca studenta na zleceniu liczy się do stażu?

Termin dla firm prywatnych wynika z przepisów przejściowych: ustawę ogłoszono 21 października 2025 roku, a dla pracodawców spoza sektora publicznego stosuje się ją od pierwszego dnia miesiąca po upływie 6 miesięcy od ogłoszenia (art. 9 ustawy, Dz.U. 2025 poz. 1423). Staż wpływa m.in. na wymiar urlopu i okres wypowiedzenia.

Dla pracodawcy oznacza to praktyczną rzecz: student, który po latach zleceń przejdzie do Ciebie na etat, może mieć dłuższy staż, niż sugeruje jego wiek. Warto o tym pamiętać przy ustalaniu urlopu.

Co z praktykami i stażem dla studenta?

Dla firmy to dobry argument w ogłoszeniu: student kierunku związanego ze stanowiskiem może jednocześnie zarabiać i zaliczyć praktykę. Szczegóły, na przykład wymagane zaświadczenie od pracodawcy, sprawdza student w swojej uczelni.

Student z zagranicy to osobny temat: zasady legalnej pracy zależą od obywatelstwa i dokumentu pobytowego. Najczęstszy przypadek opisujemy w tekście zatrudnienie pracownika z Ukrainy.

Jak napisać ogłoszenie o pracę dla studenta?

Unikaj sformułowań typu „tylko studenci do 26 lat”. Wiek jest jednym z kryteriów, których nie wolno różnicować przy nawiązaniu stosunku pracy (art. 18(3a) § 1 Kodeksu pracy), więc lepiej opisać godziny i formę umowy, a nie wiek kandydata. Co jeszcze sprawdzić w treści oferty, opisujemy w poradniku jak napisać ogłoszenie o pracę, a różnice między umowami w tekście umowa zlecenia czy o dzieło. Gotowe teksty ogłoszeń na stanowiska, które często obsadzają studenci, znajdziesz we wzorach dla kelnera, kasjera i recepcjonistki. Definicję zlecenia zebraliśmy w haśle umowa zlecenia.

Ten tekst referuje przepisy. Przy nietypowej sytuacji, na przykład studencie z kilkoma umowami albo studiującym za granicą, warto potwierdzić rozliczenie w ZUS albo u doradcy podatkowego.