Umowa o pracę

Umowa o pracę to umowa, przez którą pracownik zobowiązuje się wykonywać pracę określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca zatrudniać go za wynagrodzeniem (art. 22 § 1 Kodeksu pracy). Kodeks pracy zna trzy rodzaje takiej umowy: na okres próbny, na czas określony i na czas nieokreślony (art. 25 § 1). Jeśli praca ma te cechy, jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy bez względu na to, jak strony nazwały umowę, a zastąpienie jej umową cywilnoprawną przy zachowaniu takich warunków jest niedopuszczalne (art. 22 § 1(1) i § 1(2)).

Jakie są rodzaje umów o pracę i ile może trwać umowa na czas określony?

Limitu 33 miesięcy nie stosuje się m.in. do umów na zastępstwo, pracy dorywczej lub sezonowej, pracy na czas kadencji i umów uzasadnionych obiektywnymi przyczynami po stronie pracodawcy. W tym ostatnim przypadku pracodawca zawiadamia okręgowego inspektora pracy w ciągu 5 dni roboczych (art. 25(1) § 4 i 5). Szczegóły umowy próbnej opisuje hasło okres próbny.

Forma i terminy przy zatrudnieniu

Na piśmie, przed dopuszczeniem do pracy. Umowę o pracę zawiera się na piśmie. Jeśli tak się nie stało, pracodawca musi potwierdzić pracownikowi na piśmie jej ustalenia, czyli strony, rodzaj i warunki umowy, zanim dopuści go do pracy (art. 29 § 2).

Co musi być w umowie. Strony, adres pracodawcy, rodzaj umowy, data zawarcia, rodzaj pracy, miejsce pracy, wynagrodzenie ze wskazaniem składników, wymiar czasu pracy i dzień rozpoczęcia pracy (art. 29 § 1).

Informacja o warunkach zatrudnienia w 7 dni. Najpóźniej 7 dni od dopuszczenia do pracy pracodawca przekazuje pracownikowi w postaci papierowej lub elektronicznej m.in. normy i wymiar czasu pracy, przerwy, odpoczynki, zasady nadgodzin, wymiar urlopu i zasady rozwiązania umowy. W ciągu 30 dni dochodzi informacja o instytucjach zabezpieczenia społecznego (art. 29 § 3).

Kiedy się z tym spotkasz

Przy każdym zatrudnieniu na etat, także w małej firmie z jednym pracownikiem. Pracodawca, który szuka ludzi przez ogłoszenie, powinien przed zatrudnieniem podać kandydatowi wynagrodzenie, co opisujemy w haśle jawność wynagrodzeń. Ofertę pracy możesz dodać bez opłat w kategorii Praca. Jak etat wypada na tle zlecenia i dzieła, porównujemy w tekście umowa zlecenia czy o dzieło.

Na co uważać

Wyższe grzywny od 8 lipca 2026 r. Za zawarcie umowy cywilnoprawnej tam, gdzie powinna być umowa o pracę, za niepotwierdzenie umowy na piśmie przed dopuszczeniem do pracy i za rażące naruszenie obowiązku informacyjnego grozi grzywna od 2000 do 60 000 zł (art. 281 § 1 KP po zmianie z Dz.U. 2026 poz. 473). Wcześniej było to od 1000 do 30 000 zł. Od tej samej daty okręgowy inspektor pracy może w drodze decyzji stwierdzić istnienie stosunku pracy.

Minimum płacowe. Wynagrodzenie za pełny etat nie może być niższe od minimalnego wynagrodzenia, w 2026 r. 4806 zł brutto. Całkowity koszt pracodawcy jest wyższy o składki, co liczymy w haśle koszty pracodawcy.