Umowa na okres próbny
Umowa na okres próbny to umowa o pracę z art. 25 Kodeksu pracy zawierana najwyżej na 3 miesiące w celu sprawdzenia kwalifikacji pracownika, a przy planowanej umowie terminowej krótszej niż 6 lub 12 miesięcy odpowiednio na 1 lub 2 miesiące, z możliwością jednokrotnego wydłużenia o miesiąc.
Aktualizacja:
Umowa na okres próbny to jeden z trzech rodzajów umowy o pracę wymienionych w art. 25 § 1 Kodeksu pracy, obok umowy na czas określony i na czas nieokreślony. Zawiera się ją na okres nieprzekraczający 3 miesięcy, żeby sprawdzić kwalifikacje pracownika i możliwość zatrudnienia go do określonego rodzaju pracy. Od 26 kwietnia 2023 r. długość okresu próbnego zależy od tego, jaką umowę strony planują zawrzeć po nim: 1 miesiąc przed umową terminową krótszą niż 6 miesięcy, 2 miesiące przed umową na co najmniej 6 i mniej niż 12 miesięcy, 3 miesiące w pozostałych przypadkach.
Ile może trwać okres próbny i czy można go wydłużyć?
Krótka odpowiedź
Najwyżej 3 miesiące. Jeśli po okresie próbnym ma być umowa na czas określony krótsza niż 6 miesięcy, próba trwa do 1 miesiąca, a przy umowie od 6 do 12 miesięcy do 2 miesięcy. Te krótsze okresy strony mogą jednokrotnie wydłużyć o maksymalnie 1 miesiąc, jeśli uzasadnia to rodzaj pracy. Umowę można też przedłużyć o czas urlopu i innej usprawiedliwionej nieobecności, gdy strony tak uzgodnią.
Najważniejsze zasady
| Zagadnienie | Zasada |
|---|---|
| Maksymalny czas | 3 miesiące (art. 25 § 2) |
| Przed umową terminową poniżej 6 miesięcy | do 1 miesiąca (art. 25 § 2(2) pkt 1) |
| Przed umową terminową od 6 do 12 miesięcy | do 2 miesięcy (art. 25 § 2(2) pkt 2) |
| Wydłużenie | jednokrotnie, o najwyżej 1 miesiąc, gdy uzasadnia to rodzaj pracy (art. 25 § 2(3)) |
| Kolejna umowa próbna z tą samą osobą | tylko do innego rodzaju pracy (art. 25 § 3) |
| Wypowiedzenie | 3 dni robocze przy próbie do 2 tygodni, 1 tydzień przy dłuższej, 2 tygodnie przy 3 miesiącach (art. 34) |
| Koniec umowy | z upływem okresu próbnego, bez dodatkowych oświadczeń (art. 30 § 2) |
Umowa musi określać czas trwania albo dzień zakończenia, a przy krótszym okresie próbnym także planowany okres przyszłej umowy terminowej i ewentualne wydłużenie (art. 29 § 1 pkt 6). To zwykła umowa o pracę: pracownikowi należy się co najmniej minimalne wynagrodzenie, a pracodawca odprowadza za niego składki jak przy każdym etacie.
Kiedy się z tym spotkasz
Na początku niemal każdego nowego zatrudnienia. Pracodawca, który szuka ludzi przez ogłoszenie, często pisze w nim „umowa na okres próbny, potem na czas nieokreślony”. Taka informacja jest dla kandydata konkretem, podobnie jak widełki płacowe, które od grudnia 2025 r. trzeba i tak ujawnić przed zatrudnieniem, co opisuje hasło jawność wynagrodzeń. Ofertę pracy możesz dodać bez opłat w kategorii Praca.
Na co uważać
Okres próbny nie jest „na próbę bez umowy”. Umowę zawiera się na piśmie, a jeśli nie zachowano tej formy, pracodawca przed dopuszczeniem do pracy potwierdza pracownikowi na piśmie jej ustalenia (art. 29 § 2). Tydzień „bezpłatnego sprawdzenia” przed podpisaniem umowy nie ma podstawy w Kodeksie pracy.
Wypowiedzenie umowy próbnej nie wymaga podania przyczyny. Pracownik, który uważa, że rozstano się z nim np. z powodu pracy u innego pracodawcy albo dochodzenia informacji o warunkach zatrudnienia, może w ciągu 7 dni złożyć wniosek o wskazanie przyczyny. Pracodawca odpowiada w ciągu kolejnych 7 dni (art. 29(4) § 3 i 4).
Próba nie liczy się do limitu umów terminowych. Limit 33 miesięcy i trzech umów z art. 25(1) dotyczy tylko umów na czas określony.
Druga próba u tego samego pracodawcy jest wyjątkiem. Ponowna umowa na okres próbny z tą samą osobą jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy ma ona wykonywać inny rodzaj pracy.
Źródła
- Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 277 (art. 25, 29, 29(4), 30 i 34) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-09-23)
- Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 641) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-09-23)