Najem okazjonalny

Najem okazjonalny to pisemna umowa najmu mieszkania na czas oznaczony do 10 lat, zawierana przez właściciela będącego osobą fizyczną bez firmy najmu, z notarialnym poddaniem się najemcy egzekucji i zgłoszeniem do urzędu skarbowego w 14 dni (art. 19a-19e ustawy o ochronie praw lokatorów).

Aktualizacja:

Najem okazjonalny to szczególna odmiana najmu mieszkania uregulowana w art. 19a-19e ustawy o ochronie praw lokatorów. Może go zawrzeć tylko właściciel lokalu, który jest osobą fizyczną i nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali, wyłącznie na czas oznaczony nie dłuższy niż 10 lat i na piśmie pod rygorem nieważności. Do umowy dołącza się notarialne oświadczenie najemcy o poddaniu się egzekucji, wskazanie lokalu, do którego najemca się wyprowadzi, oraz zgodę właściciela tego lokalu. W zamian wynajmujący może opróżnić mieszkanie bez procesu o eksmisję.

Co musi znaleźć się przy umowie

ElementZasada
Oświadczenie najemcyakt notarialny, w którym najemca poddaje się egzekucji i zobowiązuje się opróżnić lokal w terminie z żądania właściciela
Lokal zastępczyadres, pod którym najemca zamieszka w razie egzekucji
Zgoda właściciela lokalu zastępczegopisemne oświadczenie; na żądanie wynajmującego z podpisem poświadczonym notarialnie
Kaucjanajwyżej 6-krotność miesięcznego czynszu, zwrot w miesiąc od opróżnienia lokalu
Koszt notariuszamaksymalnie 1/10 minimalnego wynagrodzenia, czyli 480,60 zł w 2026 r.
Zgłoszenie do urzędu skarbowego14 dni od rozpoczęcia najmu, do urzędu właściwego dla miejsca zamieszkania właściciela

Gotowy komplet dokumentów to wzór umowy najmu okazjonalnego i oświadczenie o zgodzie na zamieszkanie dla właściciela lokalu zastępczego.

Co się stanie, gdy nie zgłosisz umowy w 14 dni?

Krótka odpowiedź

Przepadnie cała ochrona, dla której zawiera się najem okazjonalny. Jeśli właściciel nie zgłosi umowy naczelnikowi urzędu skarbowego w ciągu 14 dni od rozpoczęcia najmu, nie stosuje się art. 19c i 19d ustawy, więc nie działa uproszczone opróżnienie lokalu na podstawie aktu notarialnego. Do umowy stosuje się wtedy zwykłe przepisy o ochronie lokatorów.

Termin liczy się od dnia rozpoczęcia najmu, a nie od podpisania umowy. Na żądanie najemcy właściciel musi pokazać potwierdzenie zgłoszenia. Ustawa nie przewiduje osobnego urzędowego formularza, liczy się samo zgłoszenie z danymi umowy.

Zgłoszenie umowy to coś innego niż podatek. Przychód z najmu prywatnego rozliczasz ryczałtem niezależnie od tego, czy najem jest okazjonalny, czy zwykły.

Jak wygląda opróżnienie lokalu

Gdy najemca nie wyprowadza się po końcu umowy
  1. koniec umowy

    Umowa wygasa

    Po upływie czasu, na jaki ją zawarto, albo po okresie wypowiedzenia.

  2. żądanie

    Pisemne żądanie opróżnienia

    Z urzędowo poświadczonym podpisem właściciela i terminem nie krótszym niż 7 dni od doręczenia.

  3. po terminie

    Wniosek do sądu

    O nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, z potwierdzeniem zgłoszenia umowy w urzędzie skarbowym.

  4. klauzula

    Egzekucja komornicza

    Najemca przeprowadza się do wskazanego lokalu zastępczego.

Źródło: art. 19d ustawy o ochronie praw lokatorów

Na co uważać

Lokal zastępczy może zniknąć w trakcie najmu. Gdy najemca traci możliwość zamieszkania pod wskazanym adresem, ma 21 dni na wskazanie innego lokalu i nowe oświadczenie jego właściciela. Inaczej właściciel może wypowiedzieć umowę.

Podwyżka tylko według umowy. Przy najmie okazjonalnym właściciel podnosi czynsz wyłącznie na warunkach zapisanych w umowie (art. 19c ust. 2). Brak klauzuli waloryzacyjnej oznacza stały czynsz do końca umowy.

Kaucja jest niższa niż przy zwykłym najmie. Limit to 6 czynszów, a nie 12, jak przy standardowej kaucji. Nadwyżka byłaby niezgodna z ustawą.

Stan mieszkania opisz przy wydaniu kluczy. Przy rozliczaniu kaucji punktem odniesienia jest protokół zdawczo-odbiorczy, więc spisz go w dniu przekazania lokalu.

Szerzej, z porównaniem do zwykłego najmu, piszemy w tekście co musi zawierać umowa najmu mieszkania. Przy sporze z lokatorem albo nietypowej sytuacji, na przykład gdy lokal ma kilku współwłaścicieli, skonsultuj się z prawnikiem.

Źródła

  1. Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, art. 19a-19e (Dz.U. 2023 poz. 725) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-09-23)
  2. Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz minimalnej stawki godzinowej w 2026 r. (Dz.U. 2025 poz. 1242) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-09-23)
  3. Dochody z najmu prywatnego - podatki.gov.pl, Ministerstwo Finansów (dostęp: 2026-09-23)

Powiązane pojęcia

Więcej na ten temat