Najem okazjonalny
Najem okazjonalny to pisemna umowa najmu mieszkania na czas oznaczony do 10 lat, zawierana przez właściciela będącego osobą fizyczną bez firmy najmu, z notarialnym poddaniem się najemcy egzekucji i zgłoszeniem do urzędu skarbowego w 14 dni (art. 19a-19e ustawy o ochronie praw lokatorów).
Aktualizacja:
Najem okazjonalny to szczególna odmiana najmu mieszkania uregulowana w art. 19a-19e ustawy o ochronie praw lokatorów. Może go zawrzeć tylko właściciel lokalu, który jest osobą fizyczną i nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali, wyłącznie na czas oznaczony nie dłuższy niż 10 lat i na piśmie pod rygorem nieważności. Do umowy dołącza się notarialne oświadczenie najemcy o poddaniu się egzekucji, wskazanie lokalu, do którego najemca się wyprowadzi, oraz zgodę właściciela tego lokalu. W zamian wynajmujący może opróżnić mieszkanie bez procesu o eksmisję.
Co musi znaleźć się przy umowie
| Element | Zasada |
|---|---|
| Oświadczenie najemcy | akt notarialny, w którym najemca poddaje się egzekucji i zobowiązuje się opróżnić lokal w terminie z żądania właściciela |
| Lokal zastępczy | adres, pod którym najemca zamieszka w razie egzekucji |
| Zgoda właściciela lokalu zastępczego | pisemne oświadczenie; na żądanie wynajmującego z podpisem poświadczonym notarialnie |
| Kaucja | najwyżej 6-krotność miesięcznego czynszu, zwrot w miesiąc od opróżnienia lokalu |
| Koszt notariusza | maksymalnie 1/10 minimalnego wynagrodzenia, czyli 480,60 zł w 2026 r. |
| Zgłoszenie do urzędu skarbowego | 14 dni od rozpoczęcia najmu, do urzędu właściwego dla miejsca zamieszkania właściciela |
Gotowy komplet dokumentów to wzór umowy najmu okazjonalnego i oświadczenie o zgodzie na zamieszkanie dla właściciela lokalu zastępczego.
Co się stanie, gdy nie zgłosisz umowy w 14 dni?
Krótka odpowiedź
Przepadnie cała ochrona, dla której zawiera się najem okazjonalny. Jeśli właściciel nie zgłosi umowy naczelnikowi urzędu skarbowego w ciągu 14 dni od rozpoczęcia najmu, nie stosuje się art. 19c i 19d ustawy, więc nie działa uproszczone opróżnienie lokalu na podstawie aktu notarialnego. Do umowy stosuje się wtedy zwykłe przepisy o ochronie lokatorów.
Termin liczy się od dnia rozpoczęcia najmu, a nie od podpisania umowy. Na żądanie najemcy właściciel musi pokazać potwierdzenie zgłoszenia. Ustawa nie przewiduje osobnego urzędowego formularza, liczy się samo zgłoszenie z danymi umowy.
Zgłoszenie umowy to coś innego niż podatek. Przychód z najmu prywatnego rozliczasz ryczałtem niezależnie od tego, czy najem jest okazjonalny, czy zwykły.
Jak wygląda opróżnienie lokalu
- koniec umowy
Umowa wygasa
Po upływie czasu, na jaki ją zawarto, albo po okresie wypowiedzenia.
- żądanie
Pisemne żądanie opróżnienia
Z urzędowo poświadczonym podpisem właściciela i terminem nie krótszym niż 7 dni od doręczenia.
- po terminie
Wniosek do sądu
O nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, z potwierdzeniem zgłoszenia umowy w urzędzie skarbowym.
- klauzula
Egzekucja komornicza
Najemca przeprowadza się do wskazanego lokalu zastępczego.
Źródło: art. 19d ustawy o ochronie praw lokatorów
Na co uważać
Lokal zastępczy może zniknąć w trakcie najmu. Gdy najemca traci możliwość zamieszkania pod wskazanym adresem, ma 21 dni na wskazanie innego lokalu i nowe oświadczenie jego właściciela. Inaczej właściciel może wypowiedzieć umowę.
Podwyżka tylko według umowy. Przy najmie okazjonalnym właściciel podnosi czynsz wyłącznie na warunkach zapisanych w umowie (art. 19c ust. 2). Brak klauzuli waloryzacyjnej oznacza stały czynsz do końca umowy.
Kaucja jest niższa niż przy zwykłym najmie. Limit to 6 czynszów, a nie 12, jak przy standardowej kaucji. Nadwyżka byłaby niezgodna z ustawą.
Stan mieszkania opisz przy wydaniu kluczy. Przy rozliczaniu kaucji punktem odniesienia jest protokół zdawczo-odbiorczy, więc spisz go w dniu przekazania lokalu.
Szerzej, z porównaniem do zwykłego najmu, piszemy w tekście co musi zawierać umowa najmu mieszkania. Przy sporze z lokatorem albo nietypowej sytuacji, na przykład gdy lokal ma kilku współwłaścicieli, skonsultuj się z prawnikiem.
Źródła
- Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, art. 19a-19e (Dz.U. 2023 poz. 725) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-09-23)
- Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz minimalnej stawki godzinowej w 2026 r. (Dz.U. 2025 poz. 1242) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-09-23)
- Dochody z najmu prywatnego - podatki.gov.pl, Ministerstwo Finansów (dostęp: 2026-09-23)
Powiązane pojęcia
- Kaucja (przy najmie)
- Protokół zdawczo-odbiorczy
- Użyczenie
- Wezwanie do zapłaty
- Ryczałt od najmu prywatnego
- Czynsz administracyjny