Uznanie długu

Uznanie długu to potwierdzenie przez dłużnika, że jest winien wierzycielowi określoną kwotę lub inne świadczenie. Najczęściej ma formę pisemnego oświadczenia z kwotą, tytułem długu i podpisem dłużnika. Jego najważniejszy skutek wynika z art. 123 § 1 pkt 2 Kodeksu cywilnego: uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której ono przysługuje, przerywa bieg przedawnienia, a po przerwaniu przedawnienie biegnie od nowa, w pełnej długości (art. 124 § 1 KC).

Czy uznanie długu przerywa przedawnienie?

Ogólny termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe i związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej trzy lata. Koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż dwa lata (art. 118 KC).

Uznanie właściwe i niewłaściwe

Kodeks nie dzieli uznania na rodzaje, robi to praktyka i orzecznictwo. Sądy wielokrotnie traktowały częściową zapłatę albo prośbę o odroczenie jako uznanie niewłaściwe, które także przerywa bieg przedawnienia. Każdy taki przypadek ocenia się jednak indywidualnie, dlatego pisemne oświadczenie daje wierzycielowi znacznie pewniejszą pozycję.

Kiedy się z tym spotkasz

Pożyczka dla znajomego bez umowy. Pieniądze przekazane „na słowo” trudno potem udowodnić. Pisemne uznanie długu naprawia to po fakcie: dłużnik potwierdza kwotę i tytuł. Jak przejść od rozmowy do sądu, opisujemy w tekście jak odzyskać pieniądze od znajomego.

Rozłożenie długu na raty. Dłużnik prosi o raty, wierzyciel się zgadza pod warunkiem podpisania harmonogramu. Oświadczenie z tabelą rat jest jednocześnie uznaniem długu.

Niezwrócony zadatek lub zaliczka. Sprzedający przyznaje, że ma oddać pieniądze, ale „za miesiąc”. Warto, żeby napisał to na kartce z kwotą i datą.

Na co uważać

Uznanie nie ożywia długu już przedawnionego w prosty sposób. Przerwać można tylko bieg, który jeszcze trwa. Po upływie terminu dłużnik może uchylić się od zapłaty, chyba że zrzeka się zarzutu przedawnienia (art. 117 § 2 KC). Wobec konsumenta po upływie terminu nie można w ogóle domagać się zaspokojenia roszczenia (art. 117 § 2¹ KC).

Wpisz datę wymagalności. Od niej liczy się przedawnienie, a po uznaniu wierzyciel powinien zanotować nową datę jego końca.

Nie wymuszaj podpisu. Oświadczenie złożone pod groźbą można podważyć. Jeśli dłużnik odmawia, zamiast uznania wyślij wezwanie do zapłaty.

Przy długu, który mógł się już przedawnić, albo gdy wierzycielem jest firma, a dłużnikiem konsument, skonsultuj sprawę z prawnikiem.

Gotowy dokument: uznanie długu z kwotą, tytułem, odsetkami i tabelą rat. Jeżeli pożyczka dopiero ma zostać udzielona, przeczytaj tekst umowa pożyczki prywatnej.