Komis
Komis to umowa z art. 765-773 Kodeksu cywilnego, w której przedsiębiorca (komisant) za prowizją kupuje lub sprzedaje rzeczy ruchome na rachunek zleceniodawcy (komitenta), ale we własnym imieniu, więc wobec kupującego to komis, a nie właściciel rzeczy, jest sprzedawcą.
Aktualizacja:
Komis to umowa uregulowana w art. 765-773 Kodeksu cywilnego: komisant, działając w zakresie swojego przedsiębiorstwa, za wynagrodzeniem nazywanym prowizją kupuje lub sprzedaje rzeczy ruchome na rachunek komitenta, ale w imieniu własnym. Właściciel oddaje rzecz do sprzedaży i dostaje pieniądze, a wobec kupującego stroną umowy jest komis. Potocznie komisem nazywa się też sam punkt handlowy, najczęściej plac z używanymi samochodami.
Jak działa umowa komisu
Komisant musi wydać komitentowi wszystko, co uzyskał przy wykonaniu zlecenia (art. 766 KC). Jeśli sprzedał drożej, niż ustalił właściciel, nadwyżka należy się właścicielowi (art. 767). Jeśli sprzedał taniej niż cena oznaczona przez komitenta, sam dopłaca różnicę (art. 768 § 1).
Prowizję komisant może żądać, gdy komitent otrzymał cenę, a także wtedy, gdy do sprzedaży nie doszło z przyczyn leżących po stronie właściciela (art. 772). Dla zabezpieczenia prowizji i wydatków ma ustawowe prawo zastawu na rzeczach, które są u niego (art. 773).
Oddając rzecz do komisu, spisz cenę minimalną, wysokość prowizji i czas trwania umowy. Pomoże w tym wzór umowa komisu.
Czym różni się zakup z komisu od zakupu od osoby prywatnej?
Krótka odpowiedź
Kupując w komisie, zawierasz umowę z przedsiębiorcą, więc jako konsument korzystasz z przepisów o zgodności towaru z umową i nie płacisz PCC przy zakupie na fakturę. Kupując od osoby prywatnej, płacisz 2% PCC, a sprzedający może w umowie wyłączyć rękojmię.
| Zagadnienie | Komis (sprzedaż we własnym imieniu) | Osoba prywatna |
|---|---|---|
| Kto jest sprzedawcą | komis | właściciel rzeczy |
| Odpowiedzialność wobec konsumenta | zgodność towaru z umową, bez możliwości wyłączenia | rękojmia, którą można wyłączyć w umowie |
| Dokument | faktura, przy rzeczach używanych często VAT marża | umowa kupna-sprzedaży |
| PCC po stronie kupującego | nie, transakcja w reżimie VAT | tak, 2% przy wartości ponad 1000 zł |
Komisant co do zasady może uwolnić się od odpowiedzialności za ukryte wady, jeśli uprzedzi o tym kupującego, ale nie przy wadach, o których wiedział lub łatwo mógł się dowiedzieć, i nigdy, gdy kupującym jest konsument (art. 770 KC).
Na co uważać
Nie każdy „komis” sprzedaje we własnym imieniu. Część placów tylko pośredniczy: umowę podpisujesz wtedy z prywatnym właścicielem, a prawnie kupujesz od osoby prywatnej, z PCC i ze słabszą ochroną. Sprawdź, kto figuruje jako sprzedający w umowie albo na fakturze.
Faktura VAT marża nie wykazuje podatku. Przedsiębiorca kupujący auto do firmy nie odliczy z niej VAT. Więcej w haśle faktura VAT marża.
Pieniądze z komisu są chronione przed wierzycielami komisanta. To, co komis uzyskał ze sprzedaży Twojej rzeczy, należy się Tobie, a to uprawnienie działa także wobec wierzycieli komisanta (art. 766 KC). Mimo to przed oddaniem auta sprawdź firmę w CEIDG lub KRS.
Prowizja to koszt, który warto porównać. Sprzedając samodzielnie, prowizji nie płacisz, ale bierzesz na siebie formalności i kontakt z kupującymi. Pełne zestawienie znajdziesz w tekście komis czy osoba prywatna, a formalności sprzedaży prywatnej w haśle PCC-3.
Przy sporze z komisem o wadę drogiego auta skonsultuj się z prawnikiem albo rzecznikiem konsumentów.
Źródła
- Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795 (art. 765-773) - Dziennik Ustaw, API ELI Sejmu RP (dostęp: 2026-09-23)
- Niezgodność towaru z umową - UOKiK - prawakonsumenta.uokik.gov.pl (dostęp: 2026-09-23)
- Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (art. 120 - procedura marży) - Kancelaria Sejmu - ISAP (dostęp: 2026-09-23)
- Zapłać podatek od czynności cywilnoprawnych (formularz podatkowy PCC-3) - Portal Gov.pl (dostęp: 2026-09-23)
Powiązane pojęcia
- Faktura VAT-marża
- C2C (consumer to consumer)
- Rękojmia
- PCC-3 (podatek od czynności cywilnoprawnych)
- Umowa kupna-sprzedaży