Formalności
Sprzedaż mieszkania z kredytem hipotecznym krok po kroku
Hipoteka nie blokuje sprzedaży: kupujący spłaca z ceny Twój kredyt, a wykreślenie hipoteki kosztuje 100 zł. Kroki, koszty spłaty i kupno nowego mieszkania.
Sprzedaż mieszkania z kredytem hipotecznym jest legalna i dość częsta: kupujący wpłaca część ceny bezpośrednio na spłatę Twojego kredytu, resztę dostajesz Ty, a bank po spłacie wydaje zgodę na wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej. Najwięcej pracy wymaga zgranie w czasie trzech stron: Ciebie, kupującego i Twojego banku.
Typowa sytuacja wygląda tak: rodzina się powiększyła, mieszkanie zrobiło się za małe, a do spłaty zostało jeszcze kilkaset tysięcy złotych. Poniżej kroki od rozmowy z bankiem do wykreślenia hipoteki, koszty wcześniejszej spłaty i to, jak połączyć sprzedaż z kupnem nowego lokalu.
Czy można sprzedać mieszkanie z kredytem hipotecznym?
Krótka odpowiedź
Tak. Przepisy nie wymagają zgody banku na sprzedaż. Hipoteka obciąża jednak mieszkanie bez względu na to, kto jest jego właścicielem, dlatego żaden rozsądny kupujący nie zapłaci, dopóki nie ma pewności, że kredyt zostanie spłacony z ceny, a hipoteka wykreślona.
Tak działa hipoteka z art. 65 ustawy o księgach wieczystych i hipotece: wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości „bez względu na to, czyją stała się własnością”. Gdyby kupujący nabył mieszkanie z niespłaconą hipoteką Twojego banku, ryzykowałby egzekucję z własnego lokalu za Twój dług.
Dlatego cała procedura kręci się wokół jednego celu: spłacić kredyt z pieniędzy kupującego i doprowadzić do wykreślenia hipoteki. Wygaśnięcie wierzytelności, czyli spłata kredytu, powoduje wygaśnięcie hipoteki (art. 94), a bank musi wtedy dokonać wszystkich czynności, które umożliwią jej wykreślenie z księgi (art. 100).
Jak wygląda sprzedaż mieszkania z kredytem krok po kroku?
Krótka odpowiedź
Ustal w banku kwotę do spłaty i warunki wcześniejszej spłaty, poproś o zaświadczenie o saldzie i promesę wykreślenia hipoteki, znajdź kupującego, w umowie przedwstępnej opisz podział ceny, przy akcie notarialnym przekaż część ceny na rachunek kredytu, a po spłacie złóż wniosek o wykreślenie hipoteki.
Ustal, ile zostało do spłaty
Masz prawo w każdej chwili spłacić kredyt hipoteczny przed terminem (art. 38 ust. 1 ustawy o kredycie hipotecznym). Na Twój wniosek bank w ciągu 7 dni roboczych przekazuje na trwałym nośniku informację o kosztach takiej spłaty. Od tego zależy, ile zostanie Ci z ceny.
Zamów dokumenty w banku
Poproś o zaświadczenie o aktualnym saldzie zadłużenia z numerem rachunku do spłaty oraz o promesę, czyli zobowiązanie banku do wydania zgody na wykreślenie hipoteki po wpływie określonej kwoty. Opłaty za takie zaświadczenia różnią się między bankami, więc sprawdź taryfę swojego.Wystaw mieszkanie i znajdź kupującego
W ogłoszeniu możesz uczciwie napisać, że mieszkanie jest obciążone hipoteką i zostanie spłacone z ceny. Kupujący i tak zobaczy wpis w dziale IV księgi wieczystej.
Podpisz umowę przedwstępną
Zapisz cenę, termin aktu, zadatek i sposób płatności: jaka kwota idzie na rachunek kredytu, jaka do Ciebie. Punkt wyjścia to wzór umowy przedwstępnej sprzedaży mieszkania.
Podpisz akt notarialny
Umowa przenosząca własność wymaga formy aktu notarialnego (art. 158 Kodeksu cywilnego). W akcie opisuje się podział ceny, a jako załącznik zwykle służy zaświadczenie i promesa z Twojego banku. PCC w wysokości 2% płaci kupujący, nie Ty.
Spłata kredytu i zgoda banku
Kupujący albo jego bank przelewa część ceny na rachunek wskazany w zaświadczeniu. Po spłacie Twój bank wydaje zgodę na wykreślenie hipoteki.Wniosek o wykreślenie hipoteki
Wniosek na formularzu KW-WPIS z oryginałem zgody banku i dowodem opłaty 100 zł trafia do sądu wieczystoksięgowego. W umowie ustalcie, kto i kiedy go składa.
Najdłużej trwa zwykle oczekiwanie na kredyt kupującego i na dokumenty z dwóch banków. Ogólną ścieżkę sprzedaży, z listą zaświadczeń do notariusza, opisaliśmy w tekście sprzedaż mieszkania bez pośrednika.
Ile kosztuje wcześniejsza spłata kredytu hipotecznego?
Krótka odpowiedź
Przy kredycie ze zmienną stopą zawartym od 22 lipca 2017 roku bank może pobrać rekompensatę tylko za spłatę w ciągu 36 miesięcy od zawarcia umowy, najwyżej 3% spłacanej kwoty i nie więcej niż roczne odsetki od niej. Przy stałej stopie rekompensata może dotyczyć okresu stałego oprocentowania, ale nie przekroczy kosztów banku bezpośrednio związanych ze spłatą.
Zasady są w art. 40 ustawy o kredycie hipotecznym, a rekompensata w ogóle musi być zastrzeżona w umowie. Ustawa weszła w życie 22 lipca 2017 roku i do umów zawartych wcześniej stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 85 ust. 2 ustawy w brzmieniu pierwotnym), więc przy starszym kredycie o opłacie decyduje głównie Twoja umowa.
| Twój kredyt | Czy bank może pobrać rekompensatę | Górna granica |
|---|---|---|
| Zmienna stopa, spłata w pierwszych 36 miesiącach | tak, jeśli przewiduje to umowa | 3% spłacanej kwoty i nie więcej niż odsetki za rok |
| Zmienna stopa, spłata po 36 miesiącach | nie | brak rekompensaty |
| Stała stopa, spłata w okresie stałego oprocentowania | tak, jeśli przewiduje to umowa | koszty banku bezpośrednio związane ze spłatą |
| Umowa zawarta przed 22 lipca 2017 roku | według umowy | według umowy |
Przy całkowitej spłacie przed terminem koszt kredytu maleje o odsetki i inne koszty przypadające na okres, o który skraca się umowa (art. 39). Jeśli zapłaciłeś z góry na przykład za ubezpieczenie na cały okres, sprawdź, czy przysługuje Ci zwrot części.
Przykład: kredyt ze zmienną stopą sprzed dwóch lat
Zaciągnąłeś kredyt ze zmienną stopą 24 miesiące temu, umowa przewiduje rekompensatę, a do spłaty zostało 300 000 zł. Górny limit to 3% z 300 000 zł, czyli 9 000 zł, chyba że odsetki od tej kwoty za rok byłyby niższe, bo wtedy limitem są one. Gdybyś sprzedał mieszkanie po upływie 36 miesięcy od zawarcia umowy, bank nie mógłby pobrać rekompensaty wcale.
Co jeśli cena nie pokryje całego kredytu?
Krótka odpowiedź
Wtedy różnicę dopłacasz z własnych pieniędzy w dniu spłaty, bo bez pełnej spłaty bank nie musi zgodzić się na wykreślenie hipoteki, a kupujący nie przyjmie mieszkania z cudzym długiem. Wyjątkiem jest sprzedaż w ramach procedury po nieudanej restrukturyzacji kredytu.
Ustawa o kredycie hipotecznym przewiduje taki wyjątek dla kredytobiorców w kłopotach. Jeśli bank odrzucił wniosek o restrukturyzację zadłużenia albo restrukturyzacja nie przyniosła skutku, przed egzekucją musi umożliwić Ci sprzedaż mieszkania w okresie nie krótszym niż 6 miesięcy (art. 35 ust. 1 i art. 37 ust. 7). Gdy cena nie pokryje długu, bank umożliwia spłatę reszty w ratach i wyraża zgodę na wykreślenie hipoteki, choć może żądać innego zabezpieczenia.
To procedura dla sytuacji, w której spłata już się sypie. Jeśli raty płacisz normalnie, a ceny w okolicy spadły poniżej salda kredytu, nie masz takiego uprawnienia. Wtedy warto porozmawiać z bankiem przed wystawieniem ogłoszenia, a w razie sporu skonsultować się z prawnikiem albo doradcą finansowym.
Sprzedaż mieszkania z kredytem i kupno nowego: jak to połączyć?
Krótka odpowiedź
Są trzy drogi: najpierw sprzedać i na przejściowy czas wynająć mieszkanie, najpierw kupić, jeśli masz zdolność kredytową na dwa zobowiązania naraz, albo zgrać oba akty notarialne na ten sam okres. Która jest możliwa, zależy od Twojej zdolności kredytowej i ofert banków, a nie od przepisów.
| Kolejność | Co zyskujesz | Na co uważać |
|---|---|---|
| Najpierw sprzedaż | wiesz, ile masz pieniędzy, nie płacisz dwóch rat | przeprowadzka przejściowa i koszt najmu |
| Najpierw kupno | przeprowadzasz się raz | dwie raty naraz, bank sprawdza zdolność na oba kredyty |
| Oba akty w krótkim odstępie | brak okresu przejściowego | jeden opóźniony kredyt blokuje całą transakcję |
Niektóre banki oferują kredyty pomostowe albo zamianę zabezpieczenia na nową nieruchomość. Warunki i opłaty różnią się między bankami, więc nie podajemy kwot. Zapytaj w swoim banku i porównaj z ofertą banku, w którym bierzesz nowy kredyt.
Sprzedaż mieszkania z kredytem przed upływem 5 lat: a co z podatkiem?
Krótka odpowiedź
Jeśli sprzedajesz przed upływem 5 lat od końca roku zakupu, płacisz 19% od dochodu, ale spłata kredytu zaciągniętego na zakup sprzedawanego mieszkania liczy się jako wydatek na własne cele mieszkaniowe w uldze mieszkaniowej. W tej części dochód jest zwolniony z PIT.
Mówi o tym art. 21 ust. 25 pkt 2 i ust. 30a ustawy o PIT, a serwis podatki.gov.pl potwierdza, że wydatkiem jest spłata kredytu i odsetek „zaciągniętego w związku z nabyciem zbywanej nieruchomości”. Kredyt musi być zaciągnięty przed sprzedażą w banku lub SKOK-u z siedzibą w Unii Europejskiej, EOG albo Szwajcarii. Pieniądze wydajesz od dnia sprzedaży do końca trzeciego roku po roku sprzedaży.
Przykład: sprzedaż po trzech latach z kredytem do spłaty
Kupiłeś mieszkanie w 2023 roku za 400 000 zł, w dużej części na kredyt. W 2026 roku sprzedajesz je za 520 000 zł, a z ceny bank pobiera 300 000 zł na spłatę tego kredytu. Dochód to 120 000 zł (bez remontów i kosztów sprzedaży).
- część dochodu zwolniona: 120 000 zł × 300 000 zł ÷ 520 000 zł, czyli około 69 231 zł
- do opodatkowania zostaje około 50 769 zł, podatek około 9 646 zł
Jeśli pozostałe 220 000 zł przeznaczysz na wkład własny do nowego mieszkania, w którym zamieszkasz, zwolniony będzie cały dochód.
PIT-39 składasz do 30 kwietnia roku po sprzedaży także wtedy, gdy podatek wyjdzie zero. Pełne zasady, terminy i sytuacje ze spadkiem i darowizną opisaliśmy w tekście sprzedaż mieszkania a podatek, a samo pojęcie w haśle ulga mieszkaniowa.
Jakie dokumenty przygotować przy sprzedaży mieszkania z hipoteką?
Dokumenty związane z kredytem
- umowa kredytu z aneksami, żeby sprawdzić zapisy o wcześniejszej spłacie i sprzedaży
- informacja banku o kosztach wcześniejszej spłaty
- zaświadczenie o saldzie zadłużenia z numerem rachunku do spłaty, aktualne na dzień aktu
- promesa banku, czyli zobowiązanie do wydania zgody na wykreślenie hipoteki po spłacie
- zgoda banku na wykreślenie hipoteki w oryginale, wydana po spłacie
- wniosek KW-WPIS i dowód zapłaty 100 zł opłaty sądowej
Opłata 100 zł wynika z ustawy o kosztach sądowych: od wniosku o wpis ograniczonego prawa rzeczowego, takiego jak hipoteka, pobiera się 200 zł (art. 42 ust. 1), a od wniosku o wykreślenie połowę tej kwoty (art. 46). Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków przypomina, że wniosek muszą podpisać wszyscy współwłaściciele wpisani w księdze, a zgodę banku składa się w oryginale. Więcej o samym wpisie przeczytasz w haśle hipoteka.
Gdy dokumenty z banku są w drodze, możesz już szukać kupującego. Wycenę oprzyj na cenach transakcyjnych z okolicy, a nie na saldzie kredytu, bo kupującego Twoje zadłużenie nie interesuje. Jak ustalić cenę metodą obserwacji ofert, pokazujemy w tekście jak wycenić rzecz używaną.
Denwi to polski darmowy portal ogłoszeniowy: publikacja kosztuje 0 zł we wszystkich kategoriach, bez prowizji od sprzedaży i bez limitu liczby ogłoszeń. Ogłoszenie sprzedaży dodasz w kategorii nieruchomości po założeniu konta, a z zainteresowanymi porozmawiasz przez czat bez podawania numeru telefonu. Szczegóły na stronie darmowe ogłoszenia.
Sprzedajesz mieszkanie z kredytem?
Wystaw ogłoszenie na Denwi bez opłaty za publikację i bez prowizji, a cenę przeznacz na spłatę kredytu, nie na prowizje.
Jak działają darmowe ogłoszenia na Denwi ›Najczęstsze pytania
Czy bank musi się zgodzić na sprzedaż mieszkania z kredytem?
Przepisy nie uzależniają sprzedaży od zgody banku, bo hipoteka i tak obciąża mieszkanie niezależnie od tego, kto jest właścicielem. Od banku potrzebujesz za to zaświadczenia o kwocie do spłaty i zgody na wykreślenie hipoteki po spłacie. Sprawdź też w umowie kredytu, czy nie masz obowiązku poinformować banku o zamiarze sprzedaży.
Czy kupujący może przejąć mój kredyt?
Przejęcie długu wymaga zgody banku i oceny zdolności kredytowej kupującego, więc to rozwiązanie wyjątkowe. Zwykle kupujący bierze własny kredyt, a jego bank albo on sam przelewa część ceny bezpośrednio na spłatę Twojego zadłużenia.
Co jeśli cena sprzedaży nie wystarczy na spłatę kredytu?
Różnicę musisz dopłacić z innych pieniędzy, bo bez pełnej spłaty bank nie wyda zgody na wykreślenie hipoteki, a kupujący nie zgodzi się na mieszkanie z cudzą hipoteką. Wyjątek dotyczy kredytobiorców w restrukturyzacji, której bank odmówił lub która nie przyniosła skutku: wtedy po sprzedaży bank musi zgodzić się na wykreślenie hipoteki i rozłożyć resztę długu na raty.
Ile trwa wykreślenie hipoteki po sprzedaży?
Przepisy nie określają terminu, w którym bank wydaje zgodę, a czas rozpatrzenia wniosku zależy od obciążenia sądu wieczystoksięgowego. Ustawa nakłada na wierzyciela obowiązek dokonania wszelkich czynności umożliwiających wykreślenie hipoteki po jej wygaśnięciu, więc po spłacie możesz tej zgody żądać.
Czy po sprzedaży przed upływem 5 lat zapłacę podatek, jeśli całe pieniądze poszły na spłatę kredytu?
Spłata kredytu zaciągniętego na zakup sprzedawanego mieszkania jest wydatkiem na własne cele mieszkaniowe, więc w tej części dochód może być zwolniony. PIT-39 i tak składasz do 30 kwietnia roku po sprzedaży. Przy nietypowych kredytach, na przykład konsolidacyjnych, rozliczenie warto sprawdzić z doradcą podatkowym.
Źródła
- Ustawa o księgach wieczystych i hipotece, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1066 (art. 65, 94 i 100) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-10-01)
- Ustawa o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 720 (art. 35, 37, 38, 39 i 40) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-10-01)
- Ustawa z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym, tekst pierwotny Dz.U. 2017 poz. 819 (art. 85 ust. 2, wejście w życie 22 lipca 2017 r.) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-10-01)
- Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1228 (art. 42 ust. 1 i art. 46) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-10-01)
- IV Wydział Ksiąg Wieczystych: pytania i odpowiedzi (wykreślenie hipoteki) - Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu (dostęp: 2026-10-01)
- Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795 (art. 158, 389, 390 i 394) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-10-01)
- Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 191 (art. 4 i 7) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-10-01)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 592 (art. 10 ust. 1 pkt 8, art. 21 ust. 1 pkt 131, ust. 25 pkt 2 i ust. 30a) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-10-01)
- Zbycie nieruchomości: rozliczenie ze sprzedaży domu lub mieszkania - podatki.gov.pl, Ministerstwo Finansów (dostęp: 2026-10-01)
- Ustawa o rodzinnym kredycie mieszkaniowym i bezpiecznym kredycie 2%, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1724 (art. 9b ust. 1, 12 i 16) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-10-01)
Tekst przygotowała Redakcja Denwi. Zasady, na jakich powstają nasze materiały, opisujemy w polityce redakcyjnej. Znalazłeś błąd albo nieaktualną informację? Napisz do nas.