Pracownik sezonowy w gospodarstwie 2026: umowa, KRUS, 180 dni

Truskawki dojrzewają w tym samym tygodniu co u sąsiadów, a do zbioru potrzebujesz czterech osób na miesiąc. Pracownik sezonowy w gospodarstwie może pracować na jednej z trzech podstaw i każda ma inne składki, limity i papiery. Najprostsza, umowa o pomocy przy zbiorach, obejmuje jednak tylko część prac, więc zaczynamy od tego, która umowa pasuje do Twojej sytuacji.

Jaką umowę zawrzeć z pracownikiem sezonowym w gospodarstwie?

Minimalną stawkę godzinową ustawa o minimalnym wynagrodzeniu wiąże z umowami zlecenia i o świadczenie usług z art. 734 i 750 Kodeksu cywilnego. Umowa o pomocy przy zbiorach jest osobną umową z ustawy rolniczej, więc stawkę ustalacie sami: za godzinę, za dzień albo za kilogram. Przy cudzoziemcu z zezwoleniem na pracę sezonową obowiązuje jednak warunek z zezwolenia: pensja nie niższa niż u osób wykonujących porównywalną pracę.

Zlecenie przy pracy wykonywanej codziennie pod Twoim nadzorem, w ustalonych godzinach, bywa oceniane jako stosunek pracy. Różnice między umowami cywilnymi opisujemy w tekście umowa zlecenia czy o dzieło, a samą umowę w haśle umowa zlecenia.

Kto może być pomocnikiem rolnika i przy jakich pracach?

Łączny czas pomocy jednej osoby nie może przekroczyć 180 dni w roku kalendarzowym, liczonych ze wszystkimi umowami u wszystkich rolników. Dlatego przed podpisaniem umowy pomocnik składa Ci oświadczenie, ile dni w tym roku przepracował już na takich umowach u innych (art. 91b ust. 2).

Umowę może zawrzeć każdy rolnik prowadzący działalność rolniczą, także taki, który sam nie podlega ubezpieczeniu w KRUS. Definicję rolnika w sensie ustawy przybliża hasło rolnik indywidualny, a samą umowę hasło umowa o pomocy przy zbiorach.

Jak zawrzeć umowę o pomocy przy zbiorach krok po kroku?

1. Odbierz oświadczenie o dniach pomocy

   Pomocnik pisze, przez ile dni w bieżącym roku pomagał przy zbiorach u innych rolników. Z tej liczby wiesz, na ile dni możesz jeszcze zawrzeć umowę w limicie 180 dni.

2. Podpisz umowę przed rozpoczęciem pomocy

   Wpisz strony, zakres czynności, miejsce w gospodarstwie, czas trwania, wynagrodzenie i dzień rozpoczęcia pomocy, jeśli jest inny niż dzień podpisania. Gotowy układ znajdziesz we wzorze umowy o pomocy przy zbiorach. Jeśli chcesz dłuższego wypowiedzenia niż do końca dnia, również wpisz je do umowy.

3. Zgłoś pomocnika do KRUS w 7 dni

   Termin liczy się od dnia zawarcia umowy, a przy krótkich umowach zgłoszenie musi trafić do KRUS najpóźniej przed końcem okresu, na który ją zawarto. Ubezpieczenie obejmuje pomocnika od dnia rozpoczęcia pomocy wskazanego w umowie, a gdy go nie wpisano, od dnia zawarcia umowy.

4. Zapewnij narzędzia i rozliczaj dni

   Narzędzia potrzebne do pracy zapewnia rolnik (art. 91d). Prowadź prostą listę dni pomocy każdej osoby, bo od liczby dni zależy składka wypadkowa i limit 180 dni.

5. Zapłać składki do 15. dnia następnego miesiąca

   Składkę na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie liczy się proporcjonalnie do liczby dni pomocy w miesiącu, a zdrowotna jest niepodzielna. KRUS publikuje tabele z wysokością składek na każdy miesiąc 2026 roku. Składek nie potrącasz z wynagrodzenia pomocnika.

Podatek od wynagrodzenia rozlicza pomocnik. To przychód z innych źródeł, a dochodem jest cały przychód, bez kosztów uzyskania. Ustawa pozwala pomocnikowi samemu wpłacać w ciągu roku miesięczne zaliczki według najniższej stawki skali.

Jak zatrudnić pracownika sezonowego z Ukrainy i spoza UE?

Przy zezwoleniu na pracę sezonową kolejność jest taka: składasz wniosek przez system praca.gov.pl w urzędzie pracy właściwym dla Twojej siedziby lub miejsca stałego pobytu, dostajesz zaświadczenie o wpisie do ewidencji wniosków, cudzoziemiec na jego podstawie uzyskuje wizę lub przyjeżdża w ruchu bezwizowym. Po jego przyjeździe przedstawiasz staroście oświadczenie o zgłoszeniu się do pracy z kopią dokumentu podróży i adresem zakwaterowania. Od tego momentu praca na warunkach z zaświadczenia jest legalna, także w czasie oczekiwania na samo zezwolenie.

Oświadczenie o powierzeniu pracy, znane z prac poza rolnictwem, nie obejmuje działalności sezonowych. Pierwszeństwo przy rozpatrywaniu mają wnioski dotyczące osób, które pracowały u Ciebie na zezwoleniu sezonowym co najmniej raz w ciągu ostatnich 5 lat.

Pełną procedurę dla osób z Ukrainy, razem z karami za brak powiadomienia, opisujemy w tekście zatrudnienie pracownika z Ukrainy.

Gdzie szukać pomocników do zbiorów?

Kanały rekrutacji dla małych pracodawców porównujemy w tekście gdzie szukać pracownika. Na Denwi ofertę pracy sezonowej dodasz w kategorii praca bez opłat i porozmawiasz z kandydatami przez czat, bez ujawniania numeru telefonu.

Ten tekst referuje przepisy i informacje KRUS oraz urzędów pracy. Stawki składek KRUS zmieniają się co kwartał, a zdrowotna od 1 kwietnia każdego roku, więc przed sezonem sprawdź aktualne kwoty na stronie KRUS. W sprawach spornych, na przykład gdy nie wiesz, czy dana czynność mieści się w umowie o pomocy przy zbiorach, zapytaj w placówce KRUS.