Sprzedaż
Prowizja pośrednika nieruchomości: ile i od kogo?
Ustawowej stawki nie ma, licencji od 2014 r. też nie. Umowa pośrednictwa musi być pisemna lub elektroniczna, z polisą OC. Kto płaci prowizję i ile.
Agent dzwoni z propozycją: sprzeda Twoje mieszkanie, ale „prowizja jak wszędzie, trzy procent plus VAT”, a kupujący też coś zapłaci. Prowizja pośrednika nieruchomości budzi więcej pytań niż jakikolwiek inny koszt transakcji, bo przepisy mówią o niej bardzo mało. Poniżej to, co wynika z ustawy, czego w niej nie ma, i dane z jedynego świeżego badania stawek, jakie znaleźliśmy.
Ile wynosi prowizja pośrednika nieruchomości?
Krótka odpowiedź
Ustawowej stawki prowizji pośrednika nie ma. Wysokość wynagrodzenia ustalasz w umowie pośrednictwa. W badaniu SonarHome opisanym przez Rzeczpospolitą 23 czerwca 2026 r. 54% sprzedających zadeklarowało prowizję od 2 do 3% wartości nieruchomości, a 31% od 1 do 2%.
Ustawa o gospodarce nieruchomościami mówi, że zakres czynności pośrednika określa umowa pośrednictwa (art. 180 ust. 3). O wynagrodzeniu nie ma tam ani słowa poza tym, że pośrednictwo jest odpłatne (art. 179b). Nie istnieje też urzędowa tabela ani średnia publikowana przez GUS.
Jedyne dane, które mamy, to deklaracje klientów z ankiety platformy SonarHome.pl. To badanie firmowe, a nie statystyka urzędowa, i opisuje sprzedających, nie kupujących.
54%
sprzedających zapłaciło od 2 do 3% wartości nieruchomości
Źródło: SonarHome.pl za Rzeczpospolitą, 23.06.2026
31%
zapłaciło od 1 do 2%
Źródło: SonarHome.pl za Rzeczpospolitą, 23.06.2026
20%
nie pamiętało, ile zapłaciło
Źródło: SonarHome.pl za Rzeczpospolitą, 23.06.2026
Odpowiedzi w artykule nie sumują się do 100%, więc traktuj je jako kierunek, a nie rozkład. Wniosek jest jednak czytelny: stawka podlega negocjacji i zależy od zakresu usług.
Przykład: mieszkanie za 600 000 zł
Przy prowizji 2% płacisz 12 000 zł, przy 3% już 18 000 zł. Jeśli umowa mówi „plus VAT”, a pośrednik jest czynnym podatnikiem VAT, kwota rośnie o podatek. Zapytaj przed podpisem, czy stawka w umowie jest netto, czy brutto.
Czy pośrednik bierze prowizję od obu stron?
Krótka odpowiedź
Może, jeśli każda ze stron podpisała z nim własną umowę pośrednictwa. Przepisy tego nie zabraniają. Płacisz tylko na podstawie swojej umowy: jeśli jako kupujący nie podpisałeś umowy z biurem, prowizja z umowy pośrednictwa Cię nie obciąża.
Prowizja nie jest opłatą „od transakcji”, tylko wynagrodzeniem z konkretnej umowy. Dlatego w jednej sprzedaży mogą się pojawić dwie prowizje, jedna albo żadna. Ogłoszenie z dopiskiem „kupujący płaci prowizję” nie tworzy obowiązku. Tworzy go dopiero podpis pod umową, często podsuwaną przed oglądaniem mieszkania.
| Sytuacja | Czy płacisz prowizję |
|---|---|
| Sprzedajesz, podpisałeś umowę z biurem | tak, według umowy |
| Kupujesz, podpisałeś umowę przed oglądaniem | tak, według umowy |
| Kupujesz, niczego nie podpisałeś | nie na podstawie umowy pośrednictwa |
| Sprzedajesz sam, bez biura | nie |
Czy pośrednik nieruchomości musi mieć licencję?
Krótka odpowiedź
Nie. Licencję pośrednika zniesiono z dniem 1 stycznia 2014 r. ustawą deregulacyjną z 13 czerwca 2013 r. Dziś pośrednikiem jest przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, który musi mieć obowiązkowe OC i spełniać wymóg niekaralności.
Definicja jest w art. 179a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ustawa nie wymaga egzaminu, praktyki ani wpisu do centralnego rejestru. Wymagania są dwa:
| Wymóg | Co oznacza | Przepis |
|---|---|---|
| Niekaralność | brak prawomocnego skazania za umyślne przestępstwa m.in. przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów i obrotowi gospodarczemu | art. 180a |
| Obowiązkowe OC | także za szkody wyrządzone przez osoby, przy pomocy których działa | art. 181 ust. 3 |
| Minimalna suma gwarancyjna | równowartość 25 000 euro na jedno i wszystkie zdarzenia w okresie do 12 miesięcy | § 4 rozporządzenia z 2019 r. |
| Początek ochrony | najpóźniej dzień przed rozpoczęciem czynności | § 3 rozporządzenia z 2019 r. |
Brak licencji nie znaczy, że wszyscy pracują tak samo. Członkostwo w organizacjach branżowych jest dobrowolne i nie zastępuje sprawdzenia. Pytaj raczej o konkret: ile transakcji w Twojej okolicy, jaki plan promocji, kto będzie pokazywał mieszkanie.
Co musi zawierać umowa pośrednictwa?
Krótka odpowiedź
Umowa pośrednictwa musi mieć formę pisemną lub elektroniczną pod rygorem nieważności, a jej załącznikiem jest kopia polisy OC pośrednika aktualnej w dniu podpisania. Ustawa każe w niej określić zakres czynności; wynagrodzenie, wyłączność i okres umowy ustalacie sami.
To wymogi z art. 180 ust. 3 i art. 181 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Resztę kształtuje umowa, więc to od Ciebie zależy, czy będzie korzystna.
Przeczytaj przed podpisaniem umowy pośrednictwa
- Wysokość prowizji i czy to kwota netto czy brutto
- Kiedy powstaje prawo do prowizji: przy umowie przedwstępnej czy przy akcie
- Czy umowa jest na wyłączność i co wtedy, gdy sprzedasz sam
- Na jaki okres jest zawarta i jak ją wypowiedzieć
- Czy prowizja należy się po zakończeniu umowy, jeśli kupi ktoś, kogo przedstawiło biuro
- Czy do umowy dołączono kopię polisy OC
- Co dokładnie robi pośrednik: zdjęcia, ogłoszenia, prezentacje, dokumenty
Jeśli pośrednik nie przekazał kopii polisy, wezwij go na piśmie. Gdy w ciągu 7 dni od otrzymania wezwania jej nie przedłoży, możesz wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym (art. 181 ust. 3b).
Umowa na wyłączność
- Jedno biuro odpowiada za całą sprzedaż
- Pośrednik ma powód, żeby inwestować w promocję
- Jasny podział odpowiedzialności za ogłoszenia i pokazy
Ryzyka umowy na wyłączność
- Prowizja może się należeć także, gdy sprzedasz sam
- Przez okres umowy nie zmienisz biura bez wypowiedzenia
- Zapis o prowizji po wygaśnięciu umowy może obowiązywać jeszcze miesiące
Wyłączności ustawa nie reguluje, więc każdy zapis w tej sprawie czytaj dosłownie. Gdy nie rozumiesz konstrukcji wynagrodzenia, zapytaj prawnika przed podpisem, a nie po sprzedaży.
Jak negocjować prowizję pośrednika?
Krótka odpowiedź
Zacznij od zakresu usług, nie od procentu. Porównaj oferty dwóch lub trzech biur, zapytaj, co dokładnie robią za swoje wynagrodzenie, i wiąż prowizję z aktem notarialnym, a nie z samą umową przedwstępną. Stawka procentowa nie jest jedyną możliwością: możecie umówić się na kwotę stałą.
Skoro ustawa nie narzuca wysokości wynagrodzenia, wszystko jest przedmiotem rozmowy. Biuro, które ma zrobić profesjonalne zdjęcia, rzut, kilkanaście prezentacji i dopilnować dokumentów do aktu, wykona inną pracę niż biuro, które wrzuci ogłoszenie do portalu i przekaże telefon.
O co zapytać przed negocjacją
- Co biuro zrobi w pierwszym tygodniu i kto za to płaci
- Czy prowizja jest procentem od ceny, czy kwotą stałą
- Czy prowizja należy się dopiero po akcie notarialnym
- Czy da się skrócić okres wyłączności albo z niej zrezygnować
- Czy obniżka ceny ofertowej zmienia wysokość prowizji
Przy sprzedaży szybkiej i prostej, na przykład gdy masz już kupującego i potrzebujesz tylko pomocy przy dokumentach, rozsądniej zapytać o jednorazową opłatę za konkretne czynności. Każde ustalenie wpisz do umowy, bo ustne obietnice nie mają znaczenia przy umowie, która i tak wymaga formy pisemnej lub elektronicznej.
Czy można odstąpić od umowy z pośrednikiem?
Krótka odpowiedź
Tak, jeśli jesteś konsumentem i podpisałeś umowę poza biurem pośrednika albo na odległość: masz 14 dni na odstąpienie bez podawania przyczyny, a przy nieumówionej wizycie w Twoim mieszkaniu 30 dni. Jeżeli na Twoje żądanie pośrednik zaczął działać wcześniej, płacisz za to, co zrobił do chwili odstąpienia.
Tak stanowią art. 27 i art. 35 ustawy o prawach konsumenta. Umowę podpisaną w biurze rozwiązujesz według jej postanowień, dlatego zapis o okresie wypowiedzenia jest tak ważny.
Co pośrednik może, a czego nie zrobi za Ciebie?
Krótka odpowiedź
Pośrednik działa na podstawie umowy z Tobą i ma ustawowe prawo wglądu do ksiąg wieczystych, planów miejscowych, rejestrów cen i świadectw energetycznych. Nie zastępuje jednak notariusza: umowę sprzedaży nieruchomości i tak podpisujecie w formie aktu notarialnego.
Prawo wglądu do rejestrów daje pośrednikowi art. 181a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Część z nich, na przykład księga wieczysta, jest jednak jawna dla każdego, kto zna jej numer. Forma aktu notarialnego wynika z art. 158 Kodeksu cywilnego i nie zależy od tego, czy w transakcji był pośrednik.
Pośrednik jest też instytucją obowiązaną z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy (art. 2 ust. 1 pkt 18). Dlatego poprosi o dokument tożsamości. To normalne, nie powód do nieufności.
Czy da się sprzedać mieszkanie bez prowizji?
Krótka odpowiedź
Tak. Żaden przepis nie wymaga udziału pośrednika przy sprzedaży nieruchomości. Prowizję zastępuje Twój czas: zdjęcia, ogłoszenie, pokazy, rozmowy z kupującymi i zebranie dokumentów do aktu notarialnego.
Czy to się opłaca, zależy od ceny i od tego, ile masz czasu. Przy 2-3% od ceny mieszkania różnica idzie w tysiące złotych, ale biuro robi za tę kwotę konkretną pracę. Procedurę samodzielnej sprzedaży, z dokumentami i kosztami notariusza, opisaliśmy w poradniku sprzedaż mieszkania bez pośrednika. Cenniki ogłoszeń w portalach zestawiliśmy w tekście gdzie wystawić mieszkanie za darmo, a w słowniku wyjaśniamy, czym jest akt notarialny.
Denwi to polski darmowy portal ogłoszeniowy: publikacja kosztuje 0 zł we wszystkich kategoriach, bez prowizji od sprzedaży i bez limitu liczby ogłoszeń. Ogłoszenie mieszkania dodasz w kategorii nieruchomości, a zainteresowani napiszą przez czat bez ujawniania Twojego numeru. Więcej o zasadach na stronie darmowe ogłoszenia.
Sprzedajesz bez pośrednika?
Wystaw mieszkanie, dom albo działkę za 0 zł i bez prowizji od transakcji.
Jak działają darmowe ogłoszenia na Denwi ›Najczęstsze pytania
Czy muszę zapłacić prowizję, jeśli sam znalazłem kupującego?
To zależy wyłącznie od treści Twojej umowy, bo przepisy tej sytuacji nie regulują. Umowa na wyłączność może przewidywać prowizję także wtedy, gdy sprzedasz sam, a umowa otwarta może wiązać ją tylko z klientem przedstawionym przez biuro. Przeczytaj zapisy o wyłączności i o tym, kiedy powstaje prawo do wynagrodzenia, przed podpisaniem.
Czy umowa pośrednictwa zawarta ustnie jest ważna?
Nie. Ustawa o gospodarce nieruchomościami wymaga formy pisemnej lub elektronicznej pod rygorem nieważności. Bez takiej umowy pośrednik nie ma podstawy, żeby żądać od Ciebie prowizji na podstawie umowy pośrednictwa.
Czy mogę odstąpić od umowy z pośrednikiem?
Jeśli jesteś konsumentem i podpisałeś umowę poza biurem pośrednika albo na odległość, masz 14 dni na odstąpienie bez podawania przyczyny. Gdy na Twoje żądanie pośrednik zaczął działać przed upływem tego terminu, przy odstąpieniu płacisz za to, co już zrobił. Umowę podpisaną w biurze wypowiadasz według jej zapisów.
Jak sprawdzić, czy pośrednik ma ubezpieczenie OC?
Poproś o kopię polisy: ustawa każe dołączyć ją do umowy pośrednictwa. Jeśli pośrednik jej nie przekaże, wezwij go na piśmie, a gdy nie przedłoży kopii w 7 dni, możesz wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym.
Dlaczego pośrednik prosi o dowód osobisty?
Pośrednik w obrocie nieruchomościami jest instytucją obowiązaną w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Musi stosować środki bezpieczeństwa finansowego, a jednym z nich jest ustalenie tożsamości klienta.
Źródła
- Ustawa o gospodarce nieruchomościami, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 399 (art. 179a, 179b, 180 ust. 3, 180a, 181 ust. 3-3b, 181a) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-10-01)
- Ustawa z 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów, Dz.U. 2013 poz. 829 (art. 8, art. 50: wejście w życie 1 stycznia 2014 r.) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-10-01)
- Rozporządzenie Ministra Finansów z 26 kwietnia 2019 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia OC pośrednika w obrocie nieruchomościami, Dz.U. 2019 poz. 804 (§ 3, § 4) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-10-01)
- Ustawa o prawach konsumenta, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1244 (art. 27, 35) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-10-01)
- Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 644 (art. 2 ust. 1 pkt 18) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-10-01)
- Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795 (art. 158) - Dziennik Ustaw, API ELI Kancelarii Sejmu (dostęp: 2026-10-01)
- Prowizje pośredników. Najczęściej to 2-3 proc. (badanie SonarHome.pl, 23 czerwca 2026) - Rzeczpospolita (dostęp: 2026-10-01)
Tekst przygotowała Redakcja Denwi. Zasady, na jakich powstają nasze materiały, opisujemy w polityce redakcyjnej. Znalazłeś błąd albo nieaktualną informację? Napisz do nas.