Kupno używanego busa: na co uważać przy oględzinach i jeździe próbnej

Bus z ogłoszenia wygląda dobrze na zdjęciach, ma „serwisowany w ASO” w opisie i cenę o kilka tysięcy niższą od reszty. Zanim pojedziesz go obejrzeć, przyjmij jedno założenie: kupno używanego busa to zakup narzędzia, które ktoś już intensywnie używał. Pytanie nie brzmi, czy bus jest zużyty, tylko gdzie i czy cena to uwzględnia.

Ogólne zasady zakupu auta z drugiej ręki (od kogo kupować, jak płacić) opisaliśmy w tekście auto od osoby prywatnej czy od handlarza. Tu jest lista kontrolna dla dostawczaka.

Skąd się biorą używane busy i co to mówi o ich stanie?

Pochodzenie z firmy nie jest wadą samo w sobie. Flota częściej wymienia oleje i klocki w terminie niż prywatny właściciel. Problem pojawia się, gdy sprzedający zaprzecza oczywistemu: bus z charakterystyczną zabudową regałową i trzystoma zatrzymaniami dziennie nie jeździł „głównie w trasie”.

Jak sprawdzić przebieg i historię busa?

Czytaj odczyty jak ciąg, a nie pojedynczą liczbę. Bus kurierski, który przez trzy lata robił po kilkadziesiąt tysięcy kilometrów rocznie, a w ostatnim roku nagle kilka tysięcy, wymaga wyjaśnienia. Od 1 stycznia 2020 roku w centralnej ewidencji zapisuje się też odczyty licznika z kontroli drogowych i dane o wymianie licznika.

Historia Pojazdu pokazuje też niektóre ryzyka odnotowane za granicą, na przykład używanie auta jako taksówki albo wypadek. Jak czytać raport i czego w nim nigdy nie będzie, opisaliśmy w tekście o sprawdzeniu historii pojazdu po VIN. Ważność OC sprawdzisz osobno w bazie Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.

Co obejrzeć na pace i nadwoziu busa?

Szczeliny i lakier sprawdzasz tak samo jak w osobówce. Na co patrzeć, żeby rozpoznać naprawę blacharską, pokazujemy w tekście auto po szkodzie: jak rozpoznać.

Jak rozpoznać przeładowanego busa?

Ładowność to w Prawie o ruchu drogowym różnica między dopuszczalną masą całkowitą a masą własną. Bus, który latami woził więcej, zużywał szybciej nie tylko zawieszenie, ale też sprzęgło, skrzynię i hamulce. Zapytaj wprost, co bus woził. Odpowiedź „palety z płytkami, zawsze pełny” jest cenną informacją, nie powodem do obrazy.

Na co uważać na jeździe próbnej busem?

1. Zimny silnik

   Umów się tak, żeby silnik był zimny. Nierówna praca i dymienie na starcie mogą wskazywać na wtryski. Na rozgrzanym silniku tego nie zobaczysz.

2. Sprzęgło i dwumasa

   Ruszaj z jedynki i z dwójki, zgaś silnik na biegu jałowym i posłuchaj. Stuki i drgania na wolnych obrotach to typowy objaw zużytego koła dwumasowego.

3. Turbina i moc

   Przyspiesz na trzecim i czwartym biegu. Gwizd, dziura w mocy albo przejście w tryb awaryjny to sygnał do diagnostyki przed zakupem.

4. DPF i AdBlue

   Zapytaj o ostatnią wymianę lub czyszczenie filtra cząstek stałych i o błędy układu AdBlue. Kontrolki i komunikaty w zestawie wskaźników zrób telefonem.

5. Zawieszenie i hamulce

   Przejedź przez nierówności i hamuj mocniej z ok. 50 km/h. Bus nie powinien ściągać ani stukać.

6. Diagnostyka komputerowa i podnośnik

   Na koniec warsztat albo stacja kontroli pojazdów. Odczyt błędów i spojrzenie od spodu kosztują mniej niż jedna naprawa, którą pominiesz.

Nie podajemy cen napraw, bo zależą od silnika, części i warsztatu, a każda tabela byłaby zgadywaniem. Weź od warsztatu wycenę tego, co znalazł, i negocjuj na jej podstawie.

Co sprawdzić w dowodzie rejestracyjnym busa?

Według Prawa o ruchu drogowym samochód ciężarowy to pojazd przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków, także samochód ciężarowo-osobowy z miejscami dla 4 do 9 osób łącznie z kierowcą. Jeśli bus ma zabudowę, której nie widać w dowodzie, dane po przeróbce trzeba zaktualizować, a zmiana konstrukcyjna wymaga dodatkowego badania technicznego (125 zł oprócz opłaty za badanie okresowe). Jeśli kupujesz busa na firmę i liczysz na pełne odliczenie VAT, sam wpis „ciężarowy” nie wystarczy. Wyjaśniamy to w tekście o odliczeniu VAT od samochodu dostawczego.

Leasing, zastaw i dokumenty: jak nie kupić cudzego busa?

To ważne, bo zakup busa obciążonego zastawem nie wygasza zastawu, jeśli przy zachowaniu należytej staranności mogłeś się o nim dowiedzieć. Skoro rejestr jest jawny, brak sprawdzenia działa na Twoją niekorzyść.

Jak bezpiecznie zapłacić za busa i co potem?

Umowę spisz w dwóch egzemplarzach i dopisz do niej masy, zabudowę i stan licznika z dnia wydania. Gotowy formularz z tymi polami to wzór umowy kupna-sprzedaży samochodu dostawczego. Co powinno znaleźć się w każdej umowie sprzedaży auta, opisaliśmy w tekście o umowie kupna-sprzedaży samochodu.

Jak rozliczyć PCC krok po kroku, wyjaśniamy w tekście o PCC przy zakupie samochodu. Jeśli rozważasz busa z importu, policz koszty z tekstu bus z Niemiec: koszty sprowadzenia. Ogłoszenia busów i dostawczaków znajdziesz na stronie samochody dostawcze, a sprzedający dostawczaka znajdą u nas poradnik jak sprzedać samochód dostawczy.