Sprzedaż zwierząt gospodarskich: zgłoszenie do IRZ krok po kroku
Masz 7 dni na zgłoszenie sprzedaży zwierzęcia, a od 1 stycznia 2027 zrobisz to wyłącznie elektronicznie. Sprawdź terminy, formularze i kary za spóźnienie.
Sprzedaż zwierzęcia gospodarskiego to dwie transakcje naraz: jedna z kupującym i druga z bazą danych ARiMR. Ta druga ma sztywny termin i od stycznia 2027 roku przestanie przyjmować papier. Poniżej terminy, formularze i to, co warto załatwić jeszcze w tym roku.
Co musisz zgłosić, gdy sprzedajesz zwierzę gospodarskie?
Krótka odpowiedź
Opuszczenie siedziby stada. Zgłaszasz je do komputerowej bazy danych w terminie 7 dni od zdarzenia, licząc od dnia, w którym zwierzę faktycznie wyjechało. Kupujący w tym samym terminie zgłasza przybycie do swojej siedziby stada. Termin siedmiu dni wynika z art. 26 ust. 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Obowiązek dotyczy wszystkich posiadaczy zwierząt, niezależnie od ich liczby, gatunku i przeznaczenia. Jedna koza sprzedana sąsiadowi podlega tym samym regułom co dostawa do zakładu.
- dzień 0
Zwierzę opuszcza siedzibę stada
Data z umowy albo z dokumentu przewozowego. Od niej liczysz wszystkie terminy.
- do 7 dni
Zgłoszenie opuszczenia siedziby stada
Składa sprzedający, przez aplikację IRZplus albo, do końca 2026 roku, na formularzu papierowym.
- do 7 dni
Zgłoszenie przybycia
Składa kupujący, osobno, we własnej siedzibie stada.
- do 7 dni
Wpis do księgi rejestracji
Wpisu dokonuje się bezpośrednio po zdarzeniu, nie później niż w terminie 7 dni.
Źródło: ARiMR, Obowiązki posiadacza zwierząt w ramach systemu IRZ, stan na 20.09.2026
Co zmienia się 1 stycznia 2027 roku?
Krótka odpowiedź
Znika papier. Art. 74 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt pozwala składać zgłoszenia i wnioski w postaci papierowej tylko do 31 grudnia 2026 roku. Od 1 stycznia 2027 zgłoszenia zdarzeń trafiają do bazy wyłącznie elektronicznie, przez aplikację IRZplus.
To nie jest zapowiedź ani projekt. Data siedzi w tekście ustawy, w jednolitym tekście ogłoszonym w Dz.U. z 2026 r. poz. 591, i ARiMR opisuje ją na swojej stronie jako okres przejściowy.
Kto już dziś nie może zgłaszać na papierze?
Krótka odpowiedź
Okres przejściowy nigdy nie objął wszystkich. Papierowo mogą składać zgłoszenia wyłącznie właściciele koniowatych oraz posiadacze bydła, owcy, kozy lub świni, którzy nie prowadzą miejsca gromadzenia zwierząt, targów, wystaw, pokazów i konkursów, cyrku objazdowego, grupy tresowanych zwierząt, obrotu zwierzętami, pośrednictwa w tym obrocie ani skupu, rzeźni, zakładu drobiu, zakładu przetwórczego ani spalarni.
Praktyczny wniosek dla sprzedającego: jeśli kupuje od Ciebie handlarz albo skup, on i tak działa elektronicznie. Twoje spóźnione zgłoszenie papierowe zostaje wtedy samo, jako rozbieżność w bazie.
Jak przygotować się do IRZplus, żeby w styczniu nie utknąć?
Krótka odpowiedź
Złóż wniosek o nadanie loginu do aplikacji IRZplus i zaloguj się co najmniej raz, zanim pojawi się zdarzenie z terminem. ARiMR udostępnia dwa formularze, osobny dla osoby fizycznej i osobny dla osoby prawnej, a sama aplikacja działa pod adresem irz.arimr.gov.pl.
Najgorszy moment na pierwsze logowanie to siódmy dzień po sprzedaży cielaka.
Pobierz właściwy wniosek
Na stronie ARiMR o portalu IRZplus są dwa formularze: Wniosek osoby fizycznej IRZplus i Wniosek osoby prawnej IRZplus.Złóż go w biurze powiatowym
Wniosek składasz w biurze powiatowym właściwym dla adresu z ewidencji producentów.Zaloguj się i sprawdź stan stada
Po nadaniu dostępu wejdź na irz.arimr.gov.pl i porównaj listę zwierząt w aplikacji z tym, co masz w oborze i w księdze. Rozbieżności prostuje się spokojnie we wrześniu, a nie pod presją terminu.Przećwicz jedno zgłoszenie
Najbliższe zdarzenie zgłoś elektronicznie, nawet jeśli papier jest jeszcze dozwolony. Zobaczysz, czego aplikacja od Ciebie chce, zanim stanie się jedyną drogą.Zapisz numer infolinii
ARiMR podaje dla IRZplus numery 800 38 00 84 oraz 22 595 06 11, czynne w dni robocze od 7:00 do 17:00, a problemy techniczne przyjmuje na adres arimr_hd@arimr.gov.pl.
Jakie terminy obowiązują przy bydle, trzodzie, owcach i kozach?
Krótka odpowiedź
Zdarzenia przemieszczenia, czyli kupno i sprzedaż, mają u wszystkich gatunków ten sam termin 7 dni. Różnice zaczynają się przy urodzeniu i oznakowaniu: bydło 7 dni, świnie 37 dni, owce i kozy do 180 dni, ale zawsze przed opuszczeniem siedziby stada.
| Gatunek | Oznakowanie i zgłoszenie urodzenia | Przybycie i opuszczenie siedziby stada |
|---|---|---|
| Bydło | do 7 dni od urodzenia | do 7 dni od zdarzenia |
| Świnie | do 37 dni od urodzenia, zawsze przed opuszczeniem siedziby stada | do 7 dni od zdarzenia |
| Owce i kozy | do 180 dni od urodzenia, zawsze przed opuszczeniem siedziby stada | do 7 dni od zdarzenia |
Przy zwierzętach przywiezionych spoza Unii oznakowanie i jego zgłoszenie mają 7 dni od weterynaryjnej kontroli granicznej. Posiadacze świń mają dodatkowo spis stada co najmniej raz na sześć miesięcy, nie później niż 30 czerwca i 31 grudnia, a ustaloną liczbę przekazują kierownikowi biura powiatowego w terminie 7 dni od sporządzenia spisu.
Co się dzieje z paszportem bydła przy sprzedaży?
Krótka odpowiedź
Przy sprzedaży krajowej nic. Paszporty bydła są dziś wydawane bezpłatnie tylko dla zwierząt przemieszczanych do innego państwa członkowskiego UE, w terminie 3 dni od otrzymania przez kierownika biura informacji o zamiarze takiego przemieszczenia. O zamiarze wywozu informujesz na 5 dni przed planowanym dniem przemieszczenia.
To zmiana, która najbardziej myli sprzedających, bo przez lata paszport wędrował razem ze sztuką. Dziś rolę dokumentu przy transakcji krajowej pełni zgłoszenie w bazie, a nie kartka.
Dwie sytuacje, w których paszport nadal jest w grze:
- Bydło zaopatrzone w paszport albo jego duplikat wydany na dotychczasowych zasadach uznaje się za zaopatrzone w paszport, więc starych dokumentów nie wyrzucasz.
- Kupując bydło z innego państwa członkowskiego, przekazujesz tamtejszy paszport kierownikowi biura w terminie 7 dni od zgłoszenia przemieszczenia do bazy. Przy bydle z kraju trzeciego w tym samym terminie przekazujesz dokument potwierdzający pochodzenie.
Po co księga rejestracji, skoro wszystko jest w bazie?
Krótka odpowiedź
Bo ustawa nadal jej wymaga od posiadaczy bydła, owiec, kóz i świń, a wpisu dokonuje się bezpośrednio po zdarzeniu, nie później niż w terminie 7 dni. Dane zwierzęcia przechowujesz co najmniej 3 lata od dnia jego ubycia ze stada.
Wpisy prowadzi się w języku polskim, czytelnie i trwale, a poprawki tak, żeby dało się odczytać zmieniany wpis. Jeżeli przejdziesz wyłącznie na IRZplus i tylko przez tę aplikację będziesz zgłaszać zdarzenia, papierowa księga odpada, bo uznaje się ją za prowadzoną elektronicznie. To najprostszy sposób, żeby jedną decyzją zamknąć dwa obowiązki naraz.
Co grozi za brak zgłoszenia?
Krótka odpowiedź
Rolnikowi, który nie zgłosi zdarzenia w terminie z art. 26 ust. 1, grozi kara grzywny. Orzeka się ją w trybie przepisów o wykroczeniach, a Kodeks wykroczeń przewiduje grzywnę od 20 do 5000 zł, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Ta sama lista czynów z art. 56 ustawy obejmuje też brak oznakowania zwierzęcia, niezgłoszenie urodzenia i nieprzekazanie kierownikowi biura paszportu bydła albo dokumentu pochodzenia.
Osobną kwestią są konsekwencje w dopłatach, bo identyfikacja i rejestracja zwierząt jest przedmiotem kontroli. W sprawach spornych, zwłaszcza gdy w grę wchodzi decyzja o karze, warto skonsultować się z prawnikiem albo z doradcą rolniczym.
Czego zgłoszenie do IRZ nie załatwia?
Krótka odpowiedź
Relacji z kupującym. Zgłoszenie jest obowiązkiem wobec państwa, a nie dowodem, na jakich warunkach sprzedałeś zwierzę. Cenę, termin odbioru, stan zdrowia i odpowiedzialność za wady ustala umowa.
Zanim zwierzę wyjedzie z gospodarstwa
- Spisana umowa z danymi obu stron i numerami identyfikacyjnymi zwierząt
- Numer działalności kupującego, bez niego nie zgłosisz poprawnie opuszczenia stada
- Ustalona data przemieszczenia, bo od niej liczą się terminy u obu stron
- Dokumenty weterynaryjne wymagane dla danego gatunku i kierunku przemieszczenia
- Wpis do księgi rejestracji od razu po zdarzeniu, nie po tygodniu
- Zgłoszenie w IRZplus wysłane i zapisane, najlepiej z potwierdzeniem w formie pliku
Co dokładnie powinna zawierać taka umowa i jak ją wypełnić, rozpisujemy przy wzorze umowy kupna-sprzedaży zwierząt gospodarskich. Jeżeli przy okazji sprzedajesz maszynę albo płody rolne, terminy i papiery po stronie sprzętu zbieramy w tekście o sprzedaży ciągnika i formalnościach, a temat przychodów ze sprzedaży bezpośredniej w tekście o limitach rolniczego handlu detalicznego.
Gdzie wystawić ogłoszenie o sprzedaży zwierząt?
Krótka odpowiedź
Tam, gdzie publikacja nic nie kosztuje, bo przy sprzedaży pojedynczych sztuk opłata za ogłoszenie potrafi być zauważalną częścią ceny zwierzęcia.
Na Denwi ogłoszenie w kategorii zwierzęta albo rolnictwo publikujesz bez opłaty i bez prowizji od sprzedaży, a liczba ogłoszeń nie jest limitowana. Rozmowa z kupującym idzie przez wbudowany czat, więc nie musisz podawać numeru telefonu w treści oferty. Płatne są wyłącznie opcjonalne wyróżnienia. Zasady publikacji opisaliśmy na stronie darmowe ogłoszenia.
Zanim kupujący przyjedzie, miej przygotowane numery kolczyków i datę przemieszczenia. Zgłoszenie zajmuje wtedy kilka minut, a nie wieczór.
Sprzedajesz zwierzęta? Wystaw ogłoszenie
Wystaw ogłoszenie na Denwi - bez opłat za publikację i bez prowizji od sprzedaży.
Jak działają darmowe ogłoszenia na Denwi ›Najczęstsze pytania
Kto zgłasza sprzedaż zwierzęcia: sprzedający czy kupujący?
Obaj, każdy u siebie. Sprzedający zgłasza opuszczenie siedziby stada, kupujący zgłasza przybycie do swojej. Oba zgłoszenia mają ten sam termin siedmiu dni i oba trafiają do tej samej bazy, więc rozbieżność między nimi jest pierwszą rzeczą, którą widać przy kontroli.
Sprzedaję jedną owcę sąsiadowi. Czy to też trzeba zgłaszać?
Tak. Obowiązek zgłaszania zdarzeń dotyczy wszystkich posiadaczy zwierząt niezależnie od liczby, gatunku i przeznaczenia zwierząt. Nie ma progu, poniżej którego zgłoszenie odpada, i nie ma znaczenia, że kupujący mieszka przez płot.
Czy po 1 stycznia 2027 będzie można jeszcze złożyć coś na papierze?
Okres przejściowy z art. 74 ustawy kończy się 31 grudnia 2026 roku i dotyczy tylko właścicieli koniowatych oraz posiadaczy bydła, owiec, kóz i świń, którzy nie prowadzą obrotu zwierzętami, skupu, targów, rzeźni ani miejsca gromadzenia zwierząt. Ustawa przewiduje natomiast drogę zastępczą w sytuacjach wyjątkowych, niewynikających z przyczyn leżących po stronie zgłaszającego, w postaci elektronicznej z potwierdzeniem tożsamości, na przykład przez ePUAP.
Co zrobić z paszportem bydła, które kupiłem z innego kraju UE?
Paszport wydany w innym państwie członkowskim przekazujesz kierownikowi biura powiatowego ARiMR w ciągu 7 dni od zgłoszenia przemieszczenia zwierzęcia do bazy. Analogicznie działa dokument potwierdzający pochodzenie bydła sprowadzonego spoza Unii.
Czy umowa sprzedaży zwierzęcia zastępuje zgłoszenie do ARiMR?
Nie, to dwie niezależne rzeczy. Umowa reguluje sprawy między Wami: cenę, stan zdrowia, odpowiedzialność za wady. Zgłoszenie do IRZ jest obowiązkiem publicznoprawnym i brak umowy go nie usprawiedliwia, tak samo jak umowa nie zwalnia z terminu siedmiu dni.
Źródła
- Obowiązki posiadacza zwierząt w ramach systemu IRZ - ARiMR, gov.pl (dostęp: 2026-09-20)
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu z 21 kwietnia 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. 2026 poz. 591) - ISAP, Kancelaria Sejmu (dostęp: 2026-09-20)
- Ustawa z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. 2022 poz. 2727) - ISAP, Kancelaria Sejmu (dostęp: 2026-09-20)
- Paszporty bydła - ARiMR, gov.pl (dostęp: 2026-09-20)
- Portal IRZplus - ARiMR, gov.pl (dostęp: 2026-09-20)
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu z 21 maja 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Kodeksu wykroczeń (Dz.U. 2025 poz. 734) - ISAP, Kancelaria Sejmu (dostęp: 2026-09-20)
Tekst przygotowała Redakcja Denwi. Zasady, na jakich powstają nasze materiały, opisujemy w polityce redakcyjnej. Znalazłeś błąd albo nieaktualną informację? Napisz do nas.