Umowa kupna-sprzedaży ciągnika: co musi zawierać i co dalej

Sprzedaż ciągnika rozgrywa się w dwóch aktach: to, co wpiszecie w umowie, i to, co każde z was musi zrobić w ciągu następnych czterech tygodni. Pierwsze rozstrzyga spory, drugie decyduje o karach i podatku. Ten tekst bierze oba akty po kolei, a gotowy plik do wydruku znajdziesz osobno we wzorze umowy kupna-sprzedaży ciągnika.

Co musi zawierać umowa kupna-sprzedaży ciągnika?

Najwięcej sporów bierze się nie z braku paragrafów, tylko z opisu maszyny, pod który da się podstawić dowolny inny egzemplarz.

Godzina wydania wygląda na drobiazg do dnia, w którym dochodzi do szkody. Wtedy rozstrzyga, kto odpowiadał za maszynę.

Rękojmię za wady fizyczne można w umowie między rolnikami wyłączyć, na co pozwala art. 558 par. 1 Kodeksu cywilnego. To wyłączenie nie działa, jeśli sprzedający podstępnie zataił wadę, o czym mówi par. 2 tego samego przepisu.

Czym różni się sprzedaż maszyny zarejestrowanej od niezarejestrowanej?

Prawo o ruchu drogowym wymienia w art. 71 ust. 1 pojazdy, dla których dokumentem dopuszczenia do ruchu jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe: pojazd samochodowy, ciągnik rolniczy, pojazd wolnobieżny wchodzący w skład kolejki turystycznej, motorower i przyczepę. Maszyny doczepiane i samojezdne poza tą listą jeżdżą na zasadach z ust. 3, czyli muszą spełniać warunki techniczne, ale rejestracji nie mają.

Brak tabliczki znamionowej to sygnał, przy którym warto się zatrzymać. Nie ma wtedy nic, co odróżnia ten egzemplarz od skradzionego.

Ile wynosi PCC przy zakupie ciągnika i kto go płaci?

Podstawą jest wartość rynkowa maszyny, a nie kwota, na którą się umówiliście. Jeżeli cena odbiega od rynku, urząd skarbowy może wezwać do jej podwyższenia w terminie nie krótszym niż 14 dni. Zaniżenie ceny jest więc ryzykiem kupującego, bo to on dopłaca różnicę.

Czym jest sama deklaracja i jak ją wypełnić, tłumaczymy w haśle PCC-3.

Co ze sprzedażą między rolnikami, a co ze sprzedażą na firmę?

Tu zaczyna się miejsce, w którym łatwo o skrót myślowy, więc opiszemy je ostrożnie.

Rolnik ryczałtowy jest zwolniony z VAT, ale zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT obejmuje dostawę produktów rolnych i świadczenie usług rolniczych. Sprzedaż ciągnika ani kombajnu produktem rolnym nie jest. Z tego samego powodu na sprzedaż maszyny nie wystawia się faktury VAT RR: ten dokument wystawia czynny podatnik VAT nabywający od rolnika ryczałtowego produkty rolne, a stawka zryczałtowanego zwrotu, który przy tej okazji wypłaca rolnikowi, wynosi obecnie 7 procent (stawka podstawowa z art. 115 ust. 2 to 6,5 procent, podwyższona na czas obowiązywania art. 146ef ustawy o VAT). Kupując używany ciągnik od rolnika ryczałtowego, faktury VAT RR nie dostaniesz i nie powinieneś jej oczekiwać.

Praktyczna zasada, która działa w większości przypadków: dostałeś fakturę z naliczonym VAT, PCC nie płacisz. Masz samą umowę między osobami prywatnymi, PCC płacisz.

Jakie terminy obowiązują po sprzedaży ciągnika?

Kary za spóźnioną rejestrację nakłada starosta w drodze decyzji, a współwłaściciele pojazdu ponoszą je solidarnie. Szczegóły samej procedury, listę dokumentów i opłaty rozkładamy w tekście o rejestracji ciągnika rolniczego.

Czy po sprzedaży trzeba ciągnik wyrejestrować?

Wyjątek, który w rolnictwie zdarza się często: sprzedaż ciągnika za granicę. Wtedy pojazd podlega wyrejestrowaniu na wniosek zbywcy albo nabywcy, a do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające wywóz.

Co dzieje się z OC ciągnika po sprzedaży?

Dla sprzedającego liczą się dwa skutki: szkody wyrządzone po dniu przeniesienia własności go nie obciążają, ale do momentu powiadomienia zakładu ubezpieczeń odpowiada solidarnie z nabywcą za składkę.

Ciągnik, który po zakupie stoi w stodole i nie wyjeżdża na drogę, nadal wymaga OC, dopóki jest zarejestrowany. Ubezpieczenie jest powiązane z faktem rejestracji, a nie z tym, ile godzin maszyna pracuje. Różnicę między OC ciągnika a OC rolnika rozkładamy w osobnej sekcji wpisu o rejestracji.

Jak sprawdzić maszynę z leasingu, kredytu albo z zastawem?

W leasingu właścicielem maszyny pozostaje finansujący, co wprost wynika z definicji umowy leasingu w art. 709 (1) Kodeksu cywilnego. Korzystający ma maszynę do używania, ale nie może przenieść własności, której nie ma. Umowa podpisana z samym korzystającym nie przenosi więc własności, choćby pieniądze zostały zapłacone.

Przy zastawie rejestrowym sytuacja jest inna niż przy zwykłym zakupie w dobrej wierze. Zbycie przedmiotu zastawu wygasza zastaw tylko wtedy, gdy nabywca nie wiedział i przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć o jego istnieniu. Skoro rejestr jest jawny, a ustawa mówi, że od dnia wpisu nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ujawnionych w nim danych, to brak sprawdzenia rejestru bywa uznawany za brak należytej staranności. Rejestr prowadzą sądy rejonowe, a informacji udziela Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych.

1. Ustal, kto jest właścicielem

   Poproś o dowód rejestracyjny i o dokument nabycia maszyny przez sprzedającego. Dane muszą się zgadzać z dowodem osobistym.

2. Sprawdź rejestr zastawów

   Zapytanie kierujesz do Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych, danymi zastawcy. To jedyny sposób, żeby wykluczyć obciążenie, o którym sprzedający nie wspomni.

3. Zweryfikuj numery na maszynie

   VIN albo numer fabryczny z tabliczki znamionowej porównaj z dokumentami. W starszych ciągnikach numer ramy bywa wybity na obudowie skrzyni albo mostu.

4. Zapytaj o dofinansowanie

   Maszyny kupowane z dotacji ARiMR mają okres zobowiązań, zwykle 5 lat od płatności końcowej, w którym sprzedaż może naruszyć umowę. Poproś o oświadczenie, że ten okres minął.

5. Zażądaj kompletu dokumentów sprowadzonej maszyny

   Przy imporcie bez dokumentów rejestracja ciągnika bywa niewykonalna, a kombajn bez deklaracji zgodności trudno później odsprzedać.

Sygnały, przy których warto zwolnić: wytarty fotel i pedały przy niskim stanie licznika, brak dokumentacji serwisowej, nacisk na szybką gotówkę i odmowa spisania numeru fabrycznego w umowie.

Czy można sprzedać maszynę kupioną z dotacji?

W okresie zobowiązań z umowy z ARiMR sprzedaż może naruszyć jej warunki, a konsekwencje, łącznie ze zwrotem pomocy, określa umowa. Ten okres wynosi zwykle 5 lat od dnia wypłaty płatności końcowej.

Jak to wygląda w dwóch głównych programach:

• PROW 2014–2020, „Modernizacja gospodarstw rolnych”. Rozporządzenie przewiduje w umowie zobowiązanie do zapewnienia trwałości operacji. Pięcioletni okres zobowiązań liczy się od wypłaty płatności końcowej. Przy operacji obejmującej wyłącznie leasing liczy się od przyznania pomocy.
• Plan Strategiczny WPR 2023–2027, na przykład interwencja I.10.1.1. Regulamin naboru odsyła do umowy: zasady zmian w zrealizowanej operacji w okresie 5 lat od wypłaty płatności końcowej określa umowa. W umowie znajdziesz też warunki zwrotu pomocy.

Nie znajdziesz tu jednej reguły dla wszystkich programów, bo warunki różnią się między naborami. Przed wystawieniem ogłoszenia przeczytaj swoją umowę i zapytaj oddział ARiMR, czy i na jakich warunkach możesz sprzedać maszynę. Jeśli chcesz ją zastąpić nowszą, zapytaj też o zmianę umowy.

Gdzie wystawić ciągnik albo maszynę na sprzedaż?

Ogłoszenie z dobrze opisaną maszyną robi połowę roboty, którą potem musiałaby zrobić umowa. Wpisz w nie to samo, co znajdzie się w paragrafie pierwszym umowy.

Na Denwi publikacja ogłoszenia jest bezpłatna we wszystkich 26 kategoriach, bez prowizji od sprzedaży i bez limitu liczby ogłoszeń, a płatne są tylko opcjonalne wyróżnienia. Do kontaktu służy wbudowany czat, więc nie musisz podawać numeru telefonu w treści oferty. Konto zakładasz mailem albo przez Google. Maszyny trafiają do kategorii maszyny rolnicze, a zasady publikacji opisujemy na stronie darmowe ogłoszenia. Co kosztuje wystawienie tej samej maszyny w innych serwisach, zebraliśmy w tekście ile kosztuje ogłoszenie maszyny rolniczej, a przegląd miejsc bez opłat w tekście gdzie sprzedać ciągnik za darmo.

Przy maszynie ze skomplikowaną historią (leasing, dotacja, współwłasność, import bez dokumentów) godzina u prawnika kosztuje ułamek tego, co spór o maszynę wartą kilkadziesiąt tysięcy złotych.