Umowa kupna-sprzedaży ciągnika: co musi zawierać i co dalej
PCC to 2 procent, deklaracja PCC-3 w 14 dni, zawiadomienie o zbyciu w 30 dni pod karą 250 zł. Sprawdź, co wpisać w umowie ciągnika i co zrobić po podpisie.
Sprzedaż ciągnika rozgrywa się w dwóch aktach: to, co wpiszecie w umowie, i to, co każde z was musi zrobić w ciągu następnych czterech tygodni. Pierwsze rozstrzyga spory, drugie decyduje o karach i podatku. Ten tekst bierze oba akty po kolei, a gotowy plik do wydruku znajdziesz osobno we wzorze umowy kupna-sprzedaży ciągnika.
Co musi zawierać umowa kupna-sprzedaży ciągnika?
Krótka odpowiedź
Umowa musi wskazywać strony z numerami dokumentów, jednoznacznie identyfikować maszynę (marka, model, rok produkcji, VIN albo numer fabryczny, numer rejestracyjny i stan licznika motogodzin), podawać cenę cyfrą i słownie z pokwitowaniem zapłaty oraz zawierać oświadczenie sprzedającego, że ciągnik jest jego własnością i nie jest obciążony prawami osób trzecich. Reszta to ustalenia stron.
Najwięcej sporów bierze się nie z braku paragrafów, tylko z opisu maszyny, pod który da się podstawić dowolny inny egzemplarz.
Dane, bez których umowa jest dziurawa
- Imię, nazwisko, adres, PESEL i seria dowodu osobistego obu stron, a przy współwłasności osobne linie i podpisy dla każdego współwłaściciela
- Marka, model i typ maszyny oraz rok produkcji
- VIN albo numer fabryczny z tabliczki znamionowej, przepisany znak po znaku
- Numer rejestracyjny i numer dowodu rejestracyjnego, jeśli maszyna jest zarejestrowana
- Stan licznika motogodzin w dniu wydania, z jednostką (mth)
- Wyposażenie: TUZ, ładowacz czołowy, obciążniki, dodatkowe koła, heder, belka opryskiwacza
- Znane wady, wymienione z nazwy, a nie zbyte formułą o stanie ogólnym
- Cena cyfrą i słownie plus zdanie, że sprzedający kwituje jej odbiór
- Data i godzina wydania maszyny
- Lista dokumentów przekazywanych z maszyną
Godzina wydania wygląda na drobiazg do dnia, w którym dochodzi do szkody. Wtedy rozstrzyga, kto odpowiadał za maszynę.
Rękojmię za wady fizyczne można w umowie między rolnikami wyłączyć, na co pozwala art. 558 par. 1 Kodeksu cywilnego. To wyłączenie nie działa, jeśli sprzedający podstępnie zataił wadę, o czym mówi par. 2 tego samego przepisu.
Czym różni się sprzedaż maszyny zarejestrowanej od niezarejestrowanej?
Krótka odpowiedź
Ciągnik rolniczy jest pojazdem rejestrowanym: ma dowód rejestracyjny, tablicę i obowiązkowe OC, więc po sprzedaży uruchamiają się terminy urzędowe. Kombajn, prasa, siewnik czy pług nie podlegają rejestracji, nie mają dowodu ani numeru rejestracyjnego i cała identyfikacja opiera się na numerze fabrycznym z tabliczki znamionowej.
Prawo o ruchu drogowym wymienia w art. 71 ust. 1 pojazdy, dla których dokumentem dopuszczenia do ruchu jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe: pojazd samochodowy, ciągnik rolniczy, pojazd wolnobieżny wchodzący w skład kolejki turystycznej, motorower i przyczepę. Maszyny doczepiane i samojezdne poza tą listą jeżdżą na zasadach z ust. 3, czyli muszą spełniać warunki techniczne, ale rejestracji nie mają.
| Element umowy | Ciągnik rolniczy | Kombajn, prasa, pług, opryskiwacz |
|---|---|---|
| Identyfikacja | VIN, numer rejestracyjny, numer dowodu rejestracyjnego | numer fabryczny z tabliczki znamionowej |
| Licznik | motogodziny, sprawdzane też przy badaniu technicznym | motogodziny, jeśli maszyna ma licznik |
| Dokumenty przekazywane kupującemu | dowód rejestracyjny, polisa OC, kluczyki | instrukcja obsługi, deklaracja zgodności, protokół badania opryskiwacza |
| Obowiązki po sprzedaży | zawiadomienie starosty, powiadomienie ubezpieczyciela | brak obowiązków urzędowych |
| Podatek po stronie kupującego | PCC, jeśli należny | PCC, jeśli należny |
Brak tabliczki znamionowej to sygnał, przy którym warto się zatrzymać. Nie ma wtedy nic, co odróżnia ten egzemplarz od skradzionego.
Ile wynosi PCC przy zakupie ciągnika i kto go płaci?
Krótka odpowiedź
Podatek od czynności cywilnoprawnych przy umowie sprzedaży rzeczy ruchomej wynosi 2 procent wartości rynkowej i płaci go kupujący. Deklarację PCC-3 składa się i podatek wpłaca w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy. Sprzedaż rzeczy ruchomych, przy której podstawa opodatkowania nie przekracza 1000 zł, jest z podatku zwolniona.
2 %
stawka PCC od umowy sprzedaży rzeczy ruchomej
Źródło: Ustawa o PCC, art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a
14 dni
na złożenie PCC-3 i wpłatę podatku
Źródło: Ustawa o PCC, art. 10 ust. 1
1000 zł
podstawa opodatkowania, do której jest zwolnienie
Źródło: Ustawa o PCC, art. 9 pkt 6
Podstawą jest wartość rynkowa maszyny, a nie kwota, na którą się umówiliście. Jeżeli cena odbiega od rynku, urząd skarbowy może wezwać do jej podwyższenia w terminie nie krótszym niż 14 dni. Zaniżenie ceny jest więc ryzykiem kupującego, bo to on dopłaca różnicę.
Przykład: ciągnik za 85 000 zł od sąsiada
Kupujesz używanego ciągnika od osoby prywatnej za 85 000 zł i tyle wynosi jego wartość rynkowa. PCC to 2 procent, czyli 1700 zł. Umowę podpisujesz 5 października, więc PCC-3 składasz i podatek wpłacasz najpóźniej 19 października. Deklarację złożysz w e-Urzędzie Skarbowym albo papierowo w urzędzie właściwym według Twojego miejsca zamieszkania.
Czym jest sama deklaracja i jak ją wypełnić, tłumaczymy w haśle PCC-3.
Co ze sprzedażą między rolnikami, a co ze sprzedażą na firmę?
Krótka odpowiedź
Jeżeli sprzedaż maszyny jest opodatkowana VAT, PCC nie ma, bo ustawa o PCC wyłącza z opodatkowania czynności w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług. Sprzedaż między dwiema osobami prywatnymi albo rolnikami, którzy nie rozliczają VAT, jest poza VAT, więc kupujący płaci PCC.
Tu zaczyna się miejsce, w którym łatwo o skrót myślowy, więc opiszemy je ostrożnie.
Rolnik ryczałtowy jest zwolniony z VAT, ale zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT obejmuje dostawę produktów rolnych i świadczenie usług rolniczych. Sprzedaż ciągnika ani kombajnu produktem rolnym nie jest. Z tego samego powodu na sprzedaż maszyny nie wystawia się faktury VAT RR: ten dokument wystawia czynny podatnik VAT nabywający od rolnika ryczałtowego produkty rolne, a stawka zryczałtowanego zwrotu, który przy tej okazji wypłaca rolnikowi, wynosi obecnie 7 procent (stawka podstawowa z art. 115 ust. 2 to 6,5 procent, podwyższona na czas obowiązywania art. 146ef ustawy o VAT). Kupując używany ciągnik od rolnika ryczałtowego, faktury VAT RR nie dostaniesz i nie powinieneś jej oczekiwać.
Praktyczna zasada, która działa w większości przypadków: dostałeś fakturę z naliczonym VAT, PCC nie płacisz. Masz samą umowę między osobami prywatnymi, PCC płacisz.
Jakie terminy obowiązują po sprzedaży ciągnika?
Krótka odpowiedź
Sprzedający ma 30 dni na zawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu i 14 dni na pisemne powiadomienie ubezpieczyciela o sprzedaży wraz z danymi nabywcy. Kupujący ma 30 dni na złożenie wniosku o rejestrację i 14 dni na PCC-3. Ciągnika po sprzedaży się nie wyrejestrowuje.
- 14 dni
Ubezpieczyciel
Sprzedający pisemnie powiadamia zakład ubezpieczeń o przeniesieniu własności i podaje dane nabywcy: imię, nazwisko, adres i PESEL.
- 14 dni
PCC-3
Kupujący składa deklarację i wpłaca podatek, jeśli jest należny.
- 30 dni
Zawiadomienie o zbyciu
Sprzedający zawiadamia starostę właściwego dla swojego miejsca zamieszkania. Usługa jest bezpłatna.
- 30 dni
Wniosek o rejestrację
Kupujący składa wniosek o rejestrację ciągnika na siebie w wydziale komunikacji.
Źródło: Prawo o ruchu drogowym art. 73aa, 78 i 140mb; ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych art. 32; ustawa o PCC art. 10
| Obowiązek | Kto | Termin | Kwota albo kara |
|---|---|---|---|
| Powiadomienie ubezpieczyciela o zbyciu | sprzedający | 14 dni | bezpłatne; brak powiadomienia to solidarna odpowiedzialność za składkę |
| Deklaracja PCC-3 i wpłata podatku | kupujący | 14 dni | 2 procent wartości rynkowej |
| Zawiadomienie starosty o zbyciu | sprzedający | 30 dni | bezpłatne; kara 250 zł za przekroczenie terminu |
| Wniosek o rejestrację ciągnika | kupujący | 30 dni | kara 500 zł, a po 180 dniach 1000 zł |
Kary za spóźnioną rejestrację nakłada starosta w drodze decyzji, a współwłaściciele pojazdu ponoszą je solidarnie. Szczegóły samej procedury, listę dokumentów i opłaty rozkładamy w tekście o rejestracji ciągnika rolniczego.
Czy po sprzedaży trzeba ciągnik wyrejestrować?
Krótka odpowiedź
Nie. Sprzedaż nie jest podstawą wyrejestrowania. Art. 79 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym wymienia zamknięty katalog przypadków: przekazanie do stacji demontażu, kradzież, wywóz pojazdu za granicę, zniszczenie za granicą, udokumentowana trwała utrata posiadania, przekazanie niekompletnego pojazdu i wycofanie pojazdu z obrotu. Zwykła sprzedaż w kraju to zawiadomienie o zbyciu, nie wyrejestrowanie.
Wyjątek, który w rolnictwie zdarza się często: sprzedaż ciągnika za granicę. Wtedy pojazd podlega wyrejestrowaniu na wniosek zbywcy albo nabywcy, a do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające wywóz.
Co dzieje się z OC ciągnika po sprzedaży?
Krótka odpowiedź
Polisa OC przechodzi na nabywcę razem z własnością ciągnika. Nabywca może ją wypowiedzieć na piśmie, a jeśli tego nie zrobi, umowa trwa do końca okresu, na jaki została zawarta, i nie odnawia się automatycznie. Ubezpieczyciel ma prawo przeliczyć składkę od dnia przeniesienia własności.
Dla sprzedającego liczą się dwa skutki: szkody wyrządzone po dniu przeniesienia własności go nie obciążają, ale do momentu powiadomienia zakładu ubezpieczeń odpowiada solidarnie z nabywcą za składkę.
Ciągnik, który po zakupie stoi w stodole i nie wyjeżdża na drogę, nadal wymaga OC, dopóki jest zarejestrowany. Ubezpieczenie jest powiązane z faktem rejestracji, a nie z tym, ile godzin maszyna pracuje. Różnicę między OC ciągnika a OC rolnika rozkładamy w osobnej sekcji wpisu o rejestracji.
Jak sprawdzić maszynę z leasingu, kredytu albo z zastawem?
Krótka odpowiedź
Poproś o dokument, który pokazuje tytuł własności: fakturę zakupu, umowę leasingu wraz z fakturą wykupu albo zaświadczenie banku o spłacie kredytu. Zastaw rejestrowy sprawdzisz w rejestrze zastawów prowadzonym przez sądy rejonowe, bo od dnia wpisu nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ujawnionych tam danych.
W leasingu właścicielem maszyny pozostaje finansujący, co wprost wynika z definicji umowy leasingu w art. 709 (1) Kodeksu cywilnego. Korzystający ma maszynę do używania, ale nie może przenieść własności, której nie ma. Umowa podpisana z samym korzystającym nie przenosi więc własności, choćby pieniądze zostały zapłacone.
Przy zastawie rejestrowym sytuacja jest inna niż przy zwykłym zakupie w dobrej wierze. Zbycie przedmiotu zastawu wygasza zastaw tylko wtedy, gdy nabywca nie wiedział i przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć o jego istnieniu. Skoro rejestr jest jawny, a ustawa mówi, że od dnia wpisu nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ujawnionych w nim danych, to brak sprawdzenia rejestru bywa uznawany za brak należytej staranności. Rejestr prowadzą sądy rejonowe, a informacji udziela Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych.
Ustal, kto jest właścicielem
Poproś o dowód rejestracyjny i o dokument nabycia maszyny przez sprzedającego. Dane muszą się zgadzać z dowodem osobistym.Sprawdź rejestr zastawów
Zapytanie kierujesz do Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych, danymi zastawcy. To jedyny sposób, żeby wykluczyć obciążenie, o którym sprzedający nie wspomni.Zweryfikuj numery na maszynie
VIN albo numer fabryczny z tabliczki znamionowej porównaj z dokumentami. W starszych ciągnikach numer ramy bywa wybity na obudowie skrzyni albo mostu.Zapytaj o dofinansowanie
Maszyny kupowane z dotacji objęte są okresem trwałości, w którym nie wolno ich zbyć. Poproś o oświadczenie, że ten okres minął.Zażądaj kompletu dokumentów sprowadzonej maszyny
Przy imporcie bez dokumentów rejestracja ciągnika bywa niewykonalna, a kombajn bez deklaracji zgodności trudno później odsprzedać.
Sygnały, przy których warto zwolnić: wytarty fotel i pedały przy niskim stanie licznika, brak dokumentacji serwisowej, nacisk na szybką gotówkę i odmowa spisania numeru fabrycznego w umowie.
Gdzie wystawić ciągnik albo maszynę na sprzedaż?
Ogłoszenie z dobrze opisaną maszyną robi połowę roboty, którą potem musiałaby zrobić umowa. Wpisz w nie to samo, co znajdzie się w paragrafie pierwszym umowy.
Na Denwi publikacja ogłoszenia jest bezpłatna we wszystkich 26 kategoriach, bez prowizji od sprzedaży i bez limitu liczby ogłoszeń, a płatne są tylko opcjonalne wyróżnienia. Do kontaktu służy wbudowany czat, więc nie musisz podawać numeru telefonu w treści oferty. Konto zakładasz mailem albo przez Google. Maszyny trafiają do kategorii maszyny rolnicze, a zasady publikacji opisujemy na stronie darmowe ogłoszenia. Co kosztuje wystawienie tej samej maszyny w innych serwisach, zebraliśmy w tekście ile kosztuje ogłoszenie maszyny rolniczej, a przegląd miejsc bez opłat w tekście gdzie sprzedać ciągnik za darmo.
Przy maszynie ze skomplikowaną historią (leasing, dotacja, współwłasność, import bez dokumentów) godzina u prawnika kosztuje ułamek tego, co spór o maszynę wartą kilkadziesiąt tysięcy złotych.
Sprzedajesz maszynę? Wystaw ją za 0 zł
Wystaw ogłoszenie na Denwi - bez opłat za publikację i bez prowizji od sprzedaży.
Jak działają darmowe ogłoszenia na Denwi ›Najczęstsze pytania
Czy umowa sprzedaży ciągnika musi być u notariusza?
Nie. Wystarczy zwykła forma pisemna, po jednym egzemplarzu dla każdej strony. Notariusz jest potrzebny dopiero wtedy, gdy razem z maszyną przenosicie własność nieruchomości, bo tam formę aktu notarialnego narzuca Kodeks cywilny.
Co zrobić, gdy ciągnik ma dwóch współwłaścicieli?
Umowę podpisują wszyscy współwłaściciele wpisani w dowodzie rejestracyjnym, każdy z osobna, z własnymi danymi i numerem PESEL. Podpis jednego z nich nie przenosi całości własności, a urząd zobaczy rozbieżność przy rejestracji i wezwie do uzupełnienia.
Czy motogodziny da się sprawdzić w jakimś rejestrze?
Nie ma publicznego rejestru motogodzin. Stan licznika możesz porównać tylko z dokumentacją serwisową, zapisami w sterowniku u autoryzowanego dealera i ze zużyciem maszyny. Dlatego wpis w umowie i oświadczenie sprzedającego są w praktyce jedynym dowodem.
Kto płaci za przepisanie ciągnika, sprzedający czy kupujący?
Koszty rejestracji i podatku obciążają kupującego, chyba że w umowie ustalicie inaczej. Sprzedający ponosi tylko swoje obowiązki: zawiadomienie starosty i powiadomienie ubezpieczyciela, oba bezpłatne.
Czy da się kupić ciągnik będący w leasingu?
Tak, ale nie od korzystającego. Właścicielem maszyny jest firma leasingowa i to ona musi być stroną umowy albo wcześniej przenieść własność na dotychczasowego użytkownika. Umowa podpisana z samym rolnikiem korzystającym z leasingu nie przeniesie własności.
Źródła
- Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 191) - ISAP, API Sejmu RP (dostęp: 2026-09-20)
- Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC), informacje podstawowe - podatki.gov.pl, Ministerstwo Finansów (dostęp: 2026-09-20)
- Ustawa Prawo o ruchu drogowym, tekst jednolity (Dz.U. 2024 poz. 1251) - ISAP, API Sejmu RP (dostęp: 2026-09-20)
- Zgłoś zbycie lub nabycie pojazdu - gov.pl (dostęp: 2026-09-20)
- Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 783) - ISAP, API Sejmu RP (dostęp: 2026-09-20)
- Ustawa o podatku od towarów i usług, tekst jednolity (Dz.U. 2025 poz. 775) - ISAP, API Sejmu RP (dostęp: 2026-09-20)
- Ustawa o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, tekst jednolity (Dz.U. 2018 poz. 2017) - ISAP, API Sejmu RP (dostęp: 2026-09-20)
- Kodeks karny, tekst jednolity (Dz.U. 2025 poz. 383) - ISAP, API Sejmu RP (dostęp: 2026-09-20)
- Kodeks cywilny, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 795) - ISAP, API Sejmu RP (dostęp: 2026-09-20)
Tekst przygotowała Redakcja Denwi. Zasady, na jakich powstają nasze materiały, opisujemy w polityce redakcyjnej. Znalazłeś błąd albo nieaktualną informację? Napisz do nas.
