Bezpieczeństwo
Pseudohodowla psów: jak ją rozpoznać przed zakupem szczeniaka
Pseudohodowla w ogłoszeniu i na miejscu: szczeniaki bez rodowodu, „z dowozem”, za grosze. Co mówią przepisy, co sprawdzić i co zrobić po zakupie.
Ogłoszenie wygląda niewinnie: „Szczeniaki labrador, rodzice na miejscu, odrobaczone, można z dowozem”. Cena jest o połowę niższa niż w hodowlach z rodowodem. Po przyjeździe okazuje się, że matki „akurat nie ma”, szczenię jest osowiałe, a sprzedający chce gotówki na parkingu. Tak często wygląda zakup z pseudohodowli.
Pseudohodowla to rozmnażanie psów lub kotów na sprzedaż poza systemem organizacji hodowców, zwykle bez badań rodziców, bez kontroli warunków i bez dokumentów pochodzenia. W Polsce jest to po prostu nielegalne. Poniżej opisujemy, co mówią przepisy, po czym poznać pseudohodowlę w ogłoszeniu i na miejscu oraz co zrobić, gdy już kupiłeś psa.
Co mówią przepisy o sprzedaży szczeniąt?
Krótka odpowiedź
Rozmnażanie psów i kotów w celach handlowych jest zakazane poza hodowlami zarejestrowanymi w ogólnokrajowych organizacjach hodowców. Psa wolno sprzedać tylko w miejscu jego chowu lub hodowli. Naruszenie tych zakazów jest wykroczeniem zagrożonym aresztem albo grzywną (art. 10a, 10b i 37 ustawy o ochronie zwierząt).
Przepisy mają dwa cele. Pierwszy to ograniczenie rozmnażania psów i kotów „na handel” bez żadnej kontroli. Drugi to zakaz sprzedaży zwierząt w przypadkowych miejscach, takich jak targowiska, giełdy czy parkingi, gdzie kupujący nie widzi warunków, w jakich zwierzę dorastało.
Od 11 czerwca 2028 roku dojdzie do tego obowiązek oznakowania i rejestracji psów i kotów w Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów. Według ustawy o KROPiK nieoznakowanego psa nie będzie można sprzedać ani kupić. Do tego czasu czip jest zalecany i wiele gmin go dofinansowuje.
Jak rozpoznać pseudohodowlę w ogłoszeniu?
Krótka odpowiedź
Po braku przydomka hodowli i organizacji, po sformułowaniach „bez rodowodu, bo taniej”, „po rodowodowych rodzicach”, „z dowozem”, po bardzo niskiej cenie i po tym, że w ogłoszeniu nie ma zdjęć matki ani miejsca, w którym szczenięta żyją.
Pojedynczy sygnał nie przesądza sprawy, ale kilka naraz powinno zapalić czerwoną lampkę:
Sygnały ostrzegawcze w ogłoszeniu
- Brak przydomka hodowli i nazwy organizacji, w której jest zarejestrowana.
- „Rodzice z rodowodem, szczeniaki bez” albo „metryka do dorobienia”.
- Kilka ras naraz od tego samego sprzedającego, szczególnie modnych ras małych psów.
- Cena wyraźnie niższa niż w hodowlach tej samej rasy.
- Propozycja dowozu, wysyłki albo spotkania w połowie drogi.
- Zdjęcia samych szczeniąt na kocu, bez matki i bez otoczenia.
- Szczenięta dostępne „od zaraz”, bez rezerwacji i bez pytań do kupującego.
Zwróć uwagę na ostatni punkt. Dobry hodowca zadaje pytania: gdzie pies będzie mieszkał, czy ktoś jest w domu w ciągu dnia, czy miałeś wcześniej psa tej rasy. Sprzedawca z pseudohodowli zwykle pyta tylko, kiedy przyjedziesz po odbiór i czy masz gotówkę.
Co sprawdzić na miejscu w hodowli?
Krótka odpowiedź
Matkę szczeniąt i jej zachowanie, warunki, w jakich żyją szczenięta, metrykę lub rodowody rodziców, książeczkę zdrowia ze szczepieniami i odrobaczeniami, numer czipa oraz to, czy hodowca zgodzi się spisać umowę sprzedaży.
Zobacz matkę
Matka powinna być na miejscu i wyglądać na zdrową, choć zmęczoną karmieniem. Jeśli „jest u weterynarza” albo „na spacerze”, a nikt nie potrafi jej pokazać, szczenięta mogły zostać przywiezione z innego miejsca.Obejrzyj warunki
Czystość, miejsce do spania, kontakt szczeniąt z ludźmi. Szczenięta zamknięte w ciemnym kojcu albo w klatkach w garażu to zły znak.Sprawdź dokumenty
Metryka szczenięcia wydana przez organizację, rodowody rodziców, książeczka zdrowia z datami szczepień i odrobaczeń. Porównaj numer czipa z odczytem czytnika.Zapytaj o badania rodziców
W wielu rasach organizacje wymagają badań, na przykład w kierunku dysplazji stawów albo chorób genetycznych. Hodowca powinien znać wyniki i je pokazać.Poproś o umowę
Prawdziwy hodowca nie ma nic przeciwko pisemnej umowie. Opór przed umową, a czasem nawet przed podaniem nazwiska, to jeden z najmocniejszych sygnałów ostrzegawczych.
Jeśli rezerwujesz szczenię przed urodzeniem, spisz umowę rezerwacji z zadatkiem. Zanim wpłacisz pieniądze, przeczytaj, kiedy zadatek za szczeniaka przepada, a kiedy wraca.
Czy rodowód jest naprawdę potrzebny, jeśli pies ma być tylko do domu?
Krótka odpowiedź
Tak, bo rodowód to nie tylko „papiery do wystaw”. Potwierdza, że szczenię pochodzi z kontrolowanej hodowli, a rodzice przeszli wymagane badania. Bez niego nie wiesz, skąd pies naprawdę pochodzi.
Wiele osób rezygnuje z rodowodu, bo nie planuje wystaw ani hodowli. To zrozumiałe, ale ryzykowne. Pies „w typie rasy” z pseudohodowli może mieć problemy zdrowotne, które w zarejestrowanej hodowli zostałyby wykryte na etapie badań rodziców. Różnica w cenie szybko znika przy pierwszych poważniejszych rachunkach od weterynarza.
Jeśli zależy Ci na psie do domu, a nie na konkretnej rasie, rozważ adopcję ze schroniska albo od osoby, która szuka domu dla zwierzęcia. Takie ogłoszenia znajdziesz między innymi w kategorii Zwierzęta na Denwi.
Co zrobić, gdy już kupiłeś psa z pseudohodowli?
Krótka odpowiedź
Zbadaj psa u weterynarza w pierwszych dniach, zachowaj umowę, wiadomości i potwierdzenie zapłaty. Jeśli choroba istniała w chwili zakupu, możesz dochodzić roszczeń z rękojmi. Naruszenie zakazów możesz zgłosić policji albo powiatowemu lekarzowi weterynarii.
Pies nie jest rzeczą, ale w sprawach nieuregulowanych w ustawie o ochronie zwierząt stosuje się do niego przepisy o rzeczach. Dlatego przy zakupie działają przepisy o rękojmi za wady. Jeśli choroba istniała w chwili wydania, a w umowie nie wyłączono rękojmi, możesz żądać obniżenia ceny, naprawienia szkody, na przykład zwrotu kosztów leczenia, a przy wadzie istotnej odstąpić od umowy. Wyłączenie rękojmi nie chroni sprzedającego, który podstępnie zataił chorobę (art. 558 § 2 k.c.).
Przykład: choroba po tygodniu
Pan Marek kupił szczenię za 1500 zł. Po tygodniu weterynarz rozpoznał chorobę zakaźną w okresie, który wskazuje, że pies zaraził się jeszcze u sprzedającego. Pan Marek ma umowę z opisem psa i nie wyłączył rękojmi. Może wezwać sprzedającego na piśmie do zwrotu kosztów leczenia albo obniżenia ceny, dołączając dokumentację weterynaryjną.
Bez umowy i bez danych sprzedającego dochodzenie czegokolwiek jest bardzo trudne. Dlatego nawet przy zakupie „od ręki” spisz umowę kupna-sprzedaży psa z numerem czipa, opisem zdrowia i danymi obu stron.
Twoja decyzja zakupowa ma znaczenie. Każde szczenię kupione z pseudohodowli finansuje kolejne mioty z tej samej suki. Każde kupione w dobrej hodowli albo adoptowane ze schroniska sprawia, że pseudohodowla jest mniej opłacalna.
Szukasz domu dla zwierzęcia? Dodaj ogłoszenie
Wystaw ogłoszenie na Denwi - bez opłat za publikację i bez prowizji od sprzedaży.
Jak działają darmowe ogłoszenia na Denwi ›Najczęstsze pytania
Czy można legalnie sprzedawać szczeniaki bez rodowodu?
Jeśli miot powstał w celach handlowych, nie. Rozmnażanie psów i kotów na sprzedaż jest zakazane poza hodowlami zarejestrowanymi w ogólnokrajowych organizacjach hodowców (art. 10a ust. 2 i 6 ustawy o ochronie zwierząt). Szczenięta z przypadkowego miotu można oddać bez zapłaty, na przykład na podstawie umowy adopcyjnej.
Jak sprawdzić, czy hodowla jest zarejestrowana?
Poproś o przydomek hodowli i nazwę organizacji, a potem sprawdź go na stronie tej organizacji albo zapytaj w jej oddziale. Poproś też o numery rodowodów rodziców. Prawdziwy hodowca chętnie pokaże dokumenty i zaprosi do hodowli.
Co zrobić, gdy kupiony szczeniak okazał się chory?
Idź do weterynarza i zachowaj dokumentację. Jeśli choroba istniała w chwili wydania, a rękojmi nie wyłączono, możesz żądać obniżenia ceny, naprawienia szkody albo przy wadzie istotnej odstąpić od umowy. Wyłączenie rękojmi nie działa, gdy sprzedający podstępnie zataił chorobę.
Gdzie zgłosić pseudohodowlę?
Naruszenie zakazów z ustawy o ochronie zwierząt możesz zgłosić policji, powiatowemu lekarzowi weterynarii albo organizacji społecznej, której statutowym celem jest ochrona zwierząt. Przy oszustwie, na przykład wyłudzeniu zadatku za nieistniejące szczenię, zawiadom policję.
Źródła
- Ustawa o ochronie zwierząt, art. 10a, 10b i 37 (tekst jedn. Dz.U. 2023 poz. 1580 ze zm.) - ISAP, Kancelaria Sejmu (dostęp: 2026-11-01)
- Kodeks cywilny, art. 556, 558 i 568 - ISAP, Kancelaria Sejmu (dostęp: 2026-11-01)
- Ustawa z 15 maja 2026 r. o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów (Dz.U. 2026 poz. 755) - ISAP, Kancelaria Sejmu (dostęp: 2026-11-01)
Tekst przygotowała Redakcja Denwi. Zasady, na jakich powstają nasze materiały, opisujemy w polityce redakcyjnej. Znalazłeś błąd albo nieaktualną informację? Napisz do nas.
