Kwalifikacyjny kurs zawodowy (KKZ)
Kwalifikacyjny kurs zawodowy (KKZ) to pozaszkolna forma kształcenia ustawicznego, której program obejmuje podstawę programową kształcenia w zawodzie w zakresie jednej kwalifikacji, a jej ukończenie daje prawo przystąpienia do egzaminu zawodowego w okręgowej komisji egzaminacyjnej (art. 4 pkt 35 Prawa oświatowego).
Aktualizacja:
Kwalifikacyjny kurs zawodowy (KKZ) to kurs dla dorosłych, którego program obejmuje podstawę programową kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego w zakresie jednej kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. Jest jedną z form pozaszkolnych kształcenia ustawicznego z art. 117 Prawa oświatowego. Kurs kończy się zaliczeniem i zaświadczeniem, które daje prawo przystąpienia do egzaminu zawodowego. Samą kwalifikację potwierdza dopiero certyfikat kwalifikacji zawodowej wydany przez okręgową komisję egzaminacyjną po zdanym egzaminie.
Kto może prowadzić KKZ?
Według art. 117 ust. 2 Prawa oświatowego kwalifikacyjne kursy zawodowe prowadzą:
- publiczne i niepubliczne szkoły kształcące w zawodach (z wyjątkiem artystycznych), w zawodach, w których kształcą, i w innych zawodach z tych samych branż,
- publiczne i niepubliczne placówki kształcenia ustawicznego oraz centra kształcenia zawodowego,
- publiczne służby zatrudnienia, Ochotnicze Hufce Pracy, agencje zatrudnienia, instytucje szkoleniowe, organizacje pracodawców i związki zawodowe, ale tylko z akredytacją kuratora oświaty,
- firmy prowadzące działalność oświatową na zasadach Prawa przedsiębiorców, także tylko z akredytacją kuratora.
Akredytację kurator przyznaje decyzją na 5 lat (art. 118 ust. 2). Podmioty z dwóch ostatnich grup muszą wcześniej przez co najmniej 3 lata prowadzić kursy zawodowe lub edukację pozaszkolną w danym zawodzie (art. 118 ust. 8a).
Jak wygląda kurs i egzamin?
Krótka odpowiedź
Kurs ma co najmniej tyle godzin, ile podstawa programowa przewiduje dla danej kwalifikacji, a w formie zaocznej co najmniej 65% tego minimum. Po zaliczeniu dostajesz zaświadczenie według wzoru z rozporządzenia, a potem zdajesz egzamin zawodowy w okręgowej komisji egzaminacyjnej.
Organizator ma 14 dni od rozpoczęcia kursu, żeby zawiadomić okręgową komisję egzaminacyjną, podając nazwę i symbol zawodu oraz kwalifikacji (§ 9 rozporządzenia). Zaświadczenie o ukończeniu KKZ wydaje się według wzoru z załącznika nr 1 do rozporządzenia z 6 października 2023 r. i ma ono w nagłówku dopisek, że uprawnia do przystąpienia do egzaminu zawodowego.
Egzamin zawodowy ma część pisemną i praktyczną. Zdajesz, gdy uzyskasz co najmniej 50% punktów z części pisemnej i 75% z praktycznej (art. 44zzzo ust. 2 ustawy o systemie oświaty). Po zdanym egzaminie okręgowa komisja egzaminacyjna wydaje certyfikat kwalifikacji zawodowej. Gdy zbierzesz certyfikaty ze wszystkich kwalifikacji w zawodzie i masz wymagane wykształcenie (zasadnicze zawodowe, zasadnicze branżowe, średnie branżowe albo średnie), uzyskujesz dyplom zawodowy.
Na co uważać?
KKZ online nie oznacza egzaminu online. Rozporządzenie dopuszcza kształcenie na odległość, ale zajęcia praktyczne i laboratoryjne nie mogą być prowadzone zdalnie, a zaliczenie kształcenia prowadzonego zdalnie nie może odbywać się zdalnie (§ 24 ust. 5 i 7). Egzamin zawodowy przeprowadza okręgowa komisja egzaminacyjna, a CKE podaje, że jego część pisemna odbywa się przy komputerze w systemie SIOEZ.
Sprawdź, czy kurs ma symbol i nazwę kwalifikacji z klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego. Kurs „przygotowujący do zawodu” bez tych danych nie jest KKZ i nie daje prawa do egzaminu w tym trybie.
Jeśli masz już świadectwo szkoły zawodowej, certyfikat innej kwalifikacji, świadectwo czeladnicze albo zaświadczenie o ukończeniu kursu umiejętności zawodowych, możesz zostać zwolniony z części zajęć, które już zaliczyłeś (§ 10 rozporządzenia).
Prawo oświatowe pozwala publicznym szkołom i placówkom pobierać opłaty za kursy z art. 117 ust. 1a pkt 2, 3, 4a i 5, a kwalifikacyjnego kursu zawodowego (pkt 1) na tej liście nie ma (art. 117 ust. 7). Zanim zapłacisz prywatnej firmie, sprawdź ofertę publicznej szkoły lub centrum kształcenia ustawicznego.
Powiązane pojęcia
KKZ to droga do jednej kwalifikacji. Cały zawód w trybie szkolnym zdobywasz w szkole policealnej albo branżowej szkole II stopnia. Kursy z dofinansowaniem znajdziesz też w Bazie Usług Rozwojowych. Różnice między zaświadczeniem placówki, KKZ, BUR i kwalifikacjami z ZSK opisaliśmy w tekście kursy online z certyfikatem.
Źródła
- Ustawa - Prawo oświatowe, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 820 (art. 4 pkt 34 i 35, art. 117, art. 118) - Dziennik Ustaw, API ELI Sejmu RP (dostęp: 2026-10-03)
- Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z 6 października 2023 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych (Dz.U. 2023 poz. 2175, § 8-11, § 24, załącznik nr 1) - Dziennik Ustaw, API ELI Sejmu RP (dostęp: 2026-10-03)
- Ustawa o systemie oświaty, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 881 (art. 3 pkt 21, art. 44zzzb, art. 44zzzo) - Dziennik Ustaw, API ELI Sejmu RP (dostęp: 2026-10-03)
- Egzamin zawodowy. Formuła 2019 - o egzaminie - Centralna Komisja Egzaminacyjna (dostęp: 2026-10-03)